Creatieve boekhouding smukt resultaten op

Bedrijven die hun kwartaal- of jaarcijfers bekendmaken, worden verondersteld om zich daarbij te houden aan algemeen aanvaarde boekhoudkundige regels. Al kunnen er goede redenen zijn om hier ten dele van af te wijken. De toezichthouder van de Amerikaanse effectenbeurzen, de Securities and Exchange Commission (SEC), waarschuwt dat beleggers hierdoor misleid kunnen worden. Vier Amerikaanse academici onderzochten of dat ook zo is. Ze concludeerden dat 13% van de beursgenoteerde bedrijven niet-standaardpraktijken gebruikt om de cijfers in hun voordeel bij te stellen. En ze worden ervoor beloond, want beleggers zijn geneigd om deze aandelen te kopen en de bedrijven niet te straffen voor hun opportunistisch gedrag.

Correct gebruik

Het moet kunnen dat bedrijven in bepaalde gevallen en omwille van de juiste redenen afwijken van algemeen aanvaarde boekhoudkundige regels (GAAP of Generally Accepted Accounting Principles) en eigen ‘metrics’ toevoegen aan de jaarrekening. Soms zijn de bestaande regels te rigide of deels achterhaald. GAAP-cijfers kunnen ook een vertekend beeld geven, denk bijvoorbeeld aan eenmalige kosten of opbrengsten. In zulke gevallen helpen niet-GAAP-cijfers om een accurater beeld te geven van de globale gezondheid van een bedrijf. Anders is het gesteld wanneer bedrijven niet-GAAP-cijfers inzetten om bijvoorbeeld winstverwachtingen kunstmatig te verlagen, zodat ze die kunnen overtreffen en ervoor beloond worden.

Waakzaam blijven

Als belegger komt het erop aan om uw huiswerk te maken en kritisch te kijken naar niet-GAAP-cijfers. Over het algemeen belonen (lees: kopen) beleggers bedrijven die het beter doen dan de eigen verwachtingen en die van de analisten, en bestraffen (lees: verkopen) ze bedrijven die het minder goed doen. Wanneer niet-GAAP-cijfers worden gebruikt om beter te presteren dan analistenverwachtingen, zou dat voor beleggers minstens een oranje licht moeten zijn. Denk bijvoorbeeld aan een bedrijf dat ervoor kiest om bepaalde recurrente operationele kosten niet in de cijfers op te nemen. Blijf dus altijd waakzaam en laat u niet misleiden door niet-standaard metrics.