Overzicht
- Een studie van het IMF berekende de omvang van spookinvesteringen in de wereld
- Ze zijn goed voor 38% van de directe buitenlandse investeringen of 15.000 miljard dollar
- Deze investeringen beogen alleen het ontwijken van belastingen in het land van oorsprong
- Bijna de helft van die investeringen stroomt richting Luxemburg en Ierland
Volgens
een studie van het IMF en de Universiteit van Kopenhagen bestaat 38% van alle directe buitenlandse investeringen uit spookinvesteringen. Dit zijn 15.000 miljard dollar aan niet-productieve investeringen met als enige doel: het ontwijken van belastingen. De studie veroorzaakte een schok, op een moment dat overheden proberen om multinationals meer belastingen te laten betalen.
Ter info: directe buitenlandse investeringen zijn financiële investeringen in het buitenland, tussen ondernemingen die tot dezelfde groep behoren. In 2017 bedroegen ze wereldwijd ongeveer 40.000 miljard dollar.
De studie veroorzaakte een schok, op een moment dat overheden proberen om multinationals meer belastingen te laten betalen.
Luxemburg op hetzelfde niveau als de VS
Volgens de studie maken spookinvesteringen bijna 40% van dat bedrag uit. Die kapitalen worden uitsluitend verschoven via bijzondere vehikels (Special Purpose Vehicles of SPV). Het enige doel is het ontwijken van belastingen in het land van oorsprong, door winsten te versluizen naar landen met een aantrekkelijker belastingregime.
Bijna 50% van de spookinvesteringen zijn gevestigd in Luxemburg en Nederland. De rest vinden we terug in Zwitserland, Ierland en in territoria die onder de Britse Kroon vallen. Met 4.000 miljard dollar aan DBI bevindt Luxemburg zich op hetzelfde niveau als de Verenigde Staten, en ver boven China. Dat komt neer op 6,6 miljoen dollar aan investeringen per inwoner.
2/3de van de inkomende kapitalen in Ierland
Meer dan twee derde van de kapitaalstromen die Ierland binnenkomen zijn gelinkt aan praktijken om belastingen zo laag mogelijk te houden. Neem bijvoorbeeld Apple: de groep produceert geen enkele iPhone in Ierland, maar heeft er wel een enorme spookinvestering gedaan via Apple Ireland.
Overheden hebben maatregelen genomen om te verhinderen dat ondernemingen hun winsten wegsluizen naar die belastingparadijzen. Maar zonder succes. De studie toont zelfs aan dat spookinvesteringen een stijgend percentage van alle DBI vormen. Tussen 2010 en 2017 steeg hun belang in totaal van 31 naar 38%.
De weg is nog lang, en vergt meer dialoog tussen landen en een wil om internationaal samen te werken.Sylviane Delcuve
Dialoog en internationale samenwerking
De omvang van het fenomeen is zorgwekkend. Spookinvesteringen zijn vandaag even groot als het bbp van China en Duitsland samen. Het is dan ook begrijpelijk dat – stap voor stap – de strijd tegen dit systeem een prioriteit wordt in de wereld.
Sinds enige tijd schuift het IMF denkpistes naar voren over de broodnodige hervorming van de internationale fiscaliteit. De weg zal lang zijn. Er is nood aan meer dialoog tussen landen en aan de wil om internationaal samen te werken. Het is niet zeker dat iedereen dit waardeert.