Let op je woorden, AI luistert mee

Jaarrapporten zijn veel meer dan een wettelijke verplichting. Ze bieden beursgenoteerde bedrijven de kans om te vertellen hoe financieel gezond ze zijn en om hun merk in het zonnetje te zetten. Een positief jaarrapport zet analisten ertoe aan om gunstige aanbevelingen te doen en moedigt beleggers aan om het aandeel in portefeuille te houden of (bij) te kopen.

Maar de tijd dat alleen analisten en beleggers jaarrapporten doorploegden, is voorbij. Meer en meer worden jaarrapporten gedownload, gelezen en geanalyseerd door machines met AI aan boord. Die kunnen op basis van de betekenis en connotatie van bepaalde woorden mogelijk dingen zien die voor de menselijke lezer verborgen blijven.

Woorden vermijden

Vier Amerikaanse onderzoekers zochten uit of bedrijven met dit gegeven rekening houden en mogelijk zelfs extra op hun woordgebruik letten om AI te slim af te zijn.

Ze ontdekten dat door machines gedownloade jaarverslagen vaker voldoen aan de vijf kenmerken die een tekst beter leesbaar maken door computers. Bijvoorbeeld: het gebruik van standaardlettertypes en het gemak waarmee tabellen en cijfers uit de tekst kunnen worden gelicht.

De onderzoekers ontdekten ook dat AI-proof jaarverslagen bepaalde negatief geconnoteerde woorden vermijden. In 2011 publiceerde The Journal of Finance een lijst van woorden met negatieve bijklank. AI-proof jaarverslagen zijn die woorden nadien systematisch gaan vermijden.

Stemcoaches

Het besef dat jaarrapporten vaker door AI worden geanalyseerd, heeft jaarrapporten scanbaarder en leesbaarder gemaakt. Maar het zet ook de deur open naar mogelijke manipulatie om negatieve aspecten toe te dekken.

AI wordt trouwens niet alleen ingezet om te lezen, maar ook om te luisteren naar de presentatie van het jaarverslag door de managers. Die blijken extra hun best te doen om positief en enthousiast te klinken als er machines meeluisteren. De onderzoekers zien er een bewijs in dat managers vaker een beroep doen op professionele stemcoaches.