De overdracht van een onderneming: waar begint u?

Belgische familiale kmo's bereiden de overdracht van hun bedrijf nog onvoldoende voor. Volgens een onderzoek van BNP Paribas Fortis en KU Leuven heeft bijna de helft van de leiders van familiebedrijven ouder dan 65 jaar nog geen formeel overdrachtsplan opgesteld. Dat is verrassend, want het risico op een onvoorbereide overdracht groeit naarmate de bestuurders ouder worden en nieuwe generaties geleidelijk aandeelhouders en/of managers worden.

Veel bedrijfsleiders stellen deze voorbereiding uit, niet omdat ze dit onbelangrijk vinden, maar omdat ze hoofdzakelijk gefocust blijven op de operationele werking en de groei van hun bedrijf. Veel ondernemers hebben ook moeite om zich geleidelijk naar de achtergrond te begeven, of om hun persoonlijke identiteit los te koppelen van hun rol in het bedrijf. De denkoefening rond familiale governance en opvolging komt daardoor vaak te laat op gang.

De risico's van een slecht voorbereide overdracht

Er zijn 3 grote risico’s verbonden aan een onvoldoende voorbereide overdracht, die zowel het bedrijf als de familiale relaties kunnen verzwakken.

1. Het eerste risico betreft de betrokkenheid van de jongere generaties. Wanneer zij niet vroeg genoeg worden betrokken bij de gesprekken of de langetermijnvisie, kunnen zij zich vervreemd voelen van het familiebedrijf.
2. De uiteenlopende visies tussen generaties vormen een ander aandachtspunt. De verwachtingen van een babyboomer-bedrijfsleider zijn niet noodzakelijk die van generatie Z, bijvoorbeeld op het vlak van werk-privéleven, governance of strategie. Zonder ruimte voor een gestructureerde dialoog kunnen deze verschillen spanningen veroorzaken.
3. Een slecht voorbereide transitie kan ten slotte spanningen creëren tussen familiale aandeelhouders, bestuurders en extern management.

Deze pijnpunten worden nog groter wanneer de overdracht versneld moet worden of wordt opgedrongen, bijvoorbeeld als gevolg van een onverwacht overlijden of een ernstige ziekte van de bedrijfsleider.

Wanneer bereidt u de overdracht voor?

De overdracht wordt idealiter meerdere jaren van tevoren voorbereid. Hoe vroeger u erover begint na te denken, hoe gemakkelijker het is om het stokje geleidelijk over te dragen en overhaaste beslissingen te vermijden. Op die manier kunt u ook verschillende generaties betrekken bij de gesprekken over de toekomst van het bedrijf, ze opleiden waar nodig en een gezamenlijke langetermijnvisie ontwikkelen.

De familiale governance speelt hierbij een centrale rol. Nog voor er gesproken wordt over vermogensoverdracht of de verdeling van de aandelen, is het belangrijk om ieders rol goed vast te leggen. Wie treedt op als bedrijfsleider, als bestuurder, als familiale vertegenwoordiger of eenvoudigweg als passieve aandeelhouder? In de begeleiding van BNP Paribas Fortis wordt dit duidelijker via zeer concrete oefeningen over de verschillende petten die elk familielid draagt. Hierdoor komen binnen de familie vaak gesprekken op gang en begrijpt iedereen beter wat de anderen verwachten.

Welke begeleiding is nodig bij een overdracht?

De overdracht van uw bedrijf voorbereiden vereist vaak een externe en neutrale begeleiding. Een externe manager kan de overgang tussen generaties vergemakkelijken, terwijl gespecialiseerde adviseurs (zoals advocaten en accountants) de bedrijfsgovernance en overdracht kunnen structureren op juridisch, fiscaal en organisatorisch vlak.

Naast de technische aspecten is er ook het menselijke aspect. Daarbij is het belangrijk ruimte te creëren voor een dialoog tussen de verschillende generaties, zodat iedereen zijn verwachtingen kan uitspreken en er duidelijke afspraken worden gemaakt over de werking van het bedrijf. BNP Paribas Fortis begeleidt zijn cliënten via een gespecialiseerd team in familiale governance. Deze experts werken samen met de andere externe adviseurs en hebben ook ervaring in bemiddeling. Dat is nuttig om gesprekken vlot te laten verlopen en om spanningen te voorkomen tijdens de sleutelmomenten van de overdracht.

Wilt u hier meer over weten? Neem contact op met uw relatiebeheerder of maak een afspraak in het BNP Paribas Fortis-kantoor bij u in de buurt.

MyFamily helpt u om de volgende generatie voor te bereiden

Als financiële partner vinden we het belangrijk om alles in goede banen te leiden en een stevige basis te leggen voor de toekomst van uw kinderen. Aan onze Private Banking- en Wealth Management-cliënten stellen we daarom MyFamily voor. Hiermee ontdekken hun kinderen welke expertise en voordelen Private Banking en Wealth Management bieden. Zo kunnen ook zij stap voor stap kennismaken met de wereld van sparen, beleggen, plannen en het beheren van hun vermogen.

Wat houdt dit concreet in?

• De Private Banker of Wealth Manager kan optreden als coördinator voor de kinderen van Private Banking- en Wealth Management-cliënten bij het realiseren van hun specifieke projecten en/of familieprojecten.
• De Private Banker of Wealth Manager kan hen doorverwijzen naar de juiste experts binnen de bank.
• Kinderen van Private Banking- en Wealth Management-cliënten worden voorbereid op een toekomstige overdracht van het familiaal vermogen.

Uiteraard behoudt de ouder de controle over het vermogen en het beheer ervan. Diezelfde ouder beslist waartoe de kinderen toegang krijgen en wanneer.