Wat leren we uit geldhulpboeken?

Zelfhulpboeken over persoonlijke financiën zijn voor sommige auteurs een echte goudmijn. Zakenman en auteur Robert Kiyosaki verkocht in 25 jaar tijd meer dan 32 miljoen exemplaren van zijn bestseller Rich Dad Poor Dad. Professor James Choi, een specialist in behavioral finance van de universiteit van Yale, vergeleek de adviezen van Kiyosaki en de 49 andere meest populaire geldhulpboeken op Goodreads. Hij komt tot deze opmerkelijke conclusies:

• Over assetallocatie volgen de meeste geldgoeroes de gangbare economische theorieën.
• Als het over sparen en lenen gaat, wijken ze af van wat economisten voorschrijven.

Hoe komt dat en wat leren we ervan?

Sparen en consumeren

Economisten adviseren om gelijkmatig te consumeren. Het is beter dat u elke maand ongeveer hetzelfde bedrag uitgeeft, dan dat u de ene maand te veel uitgeeft en de volgende maand moet schrapen om rond te komen. Het inkomen neemt vaak toe met de leeftijd. Daarom is het oké om minder te sparen als u jonger bent.

Maar de meeste geldhulpboeken raden gelijkmatig sparen aan. U zet best elke maand zo'n 10% à 15% van uw inkomen opzij. Auteurs van die boeken geven u die raad, deels omdat ze geloven in de kracht van samengestelde interest. Maar vooral ook omdat sparen discipline vergt. U zal niet zomaar van een bijna-niet-spaarder in een superspaarder veranderen. Met dat inzicht houden economisten wellicht te weinig rekening.

Lenen en terugbetalen

Economisten denken mathematisch over schulden. Hebt u verschillende kredieten? Dan betaalt u in de eerste plaats de leningen terug met de hoogste interestvoet.

Ongeveer de helft van de geldhulpboeken kiest voor een andere strategie: kijk niet naar de rente, maar naar de grootte van de schuld. Betaal eerst de kleinste schuld terug, en dan pas de grotere. De voldoening die dat geeft, zal u helpen om ook de rest van uw schulden terug te betalen.

Vanwaar het afwijkende advies? Normatieve economische modellen gaan uit van perfecte zelfbeheersing. Maar economen houden te weinig rekening met mensen die moeite hebben om zich aan een financieel plan te houden. Economische studies zouden gebaat zijn bij een meer behavioral aanpak.