Wie krijgt het kapitaal van uw levensverzekering?

Een financiële levensverzekering is niet zomaar een manier van sparen of beleggen. U kunt die ook gebruiken om uw vermogen over te dragen. Dat doet u via de begunstigingsclausule in de polis. Daarin kunt u zelf één of meer begunstigden aanduiden die het geld ontvangen als u er niet meer bent. Dat kan op een generieke of nominatieve manier.

Als verzekeringnemer bent u de enige die daarover mag beslissen. U kunt uw keuze ook altijd wijzigen zolang het contract loopt (tenzij de begunstigde de begunstiging formeel heeft aanvaard). Dat kan niemand anders in uw plaats doen, zelfs niet uw echtgeno(o)t(e) of de lasthebber aangeduid in uw zorgvolmacht. Het aanduiden of wijzigen van de begunstigde is een persoonlijk recht dat volledig bij de verzekeringsnemer ligt. 

Wie kan ik aanduiden als begunstigde? 

Dat kiest u zelf, bijvoorbeeld uw partner, uw kinderen, andere familieleden, een vriend of vriendin…  U hoeft niet iemand specifiek aan te duiden, u kunt ook “mijn nalatenschap” of “mijn wettelijke erfgenamen” invullen als begunstigde. Dat betekent dat het geld verdeeld wordt volgens het wettelijk erfrecht (of uw testament). 

Hoe u de begunstiging formuleert, kan grote gevolgen hebben. Een verkeerde of onduidelijke formulering kan ervoor zorgen dat het geld niet terechtkomt bij de persoon die u voor ogen had. Stel bijvoorbeeld dat u wettelijk samenwoont en dat u kinderen hebt. Vult u “mijn wettelijke erfgenamen” in als begunstigde, dan komt het kapitaal volledig toe aan uw kinderen. Uw partner heeft enkel recht op het vruchtgebruik van de woning en de inboedel. Wilt u dat uw partner een deel van het kapitaal ontvangt, dan moet u hem of haar specifiek aanduiden als begunstigde. 

Hoe kan ik mijn partner aanduiden als begunstigde? 

Er zijn 2 manieren:

• Bij een nominatieve aanduiding noemt u uw partner bij naam, bijvoorbeeld Lies Peeters. Zij blijft dan de begunstigde, ook als de relatie eindigt. Wilt u dat vermijden, dan moet u bij een relatiebreuk de begunstigingsclausule aanpassen.
• Een generieke begunstigingsclausule is bijvoorbeeld “mijn wettelijk samenwonende partner”. Na een relatiebreuk is uw ex-partner niet meer de begunstigde en wordt het kapitaal uitbetaald aan uw wettelijke erfgenamen. Hebt u kinderen, dan ontvangen zij het kapitaal. 

Let wel op: als u trouwt, verliest de clausule “mijn wettelijk samenwonende partner” haar uitwerking. Het kapitaal wordt dan verdeeld volgens het wettelijke erfrecht. Dat betekent dat uw echtgeno(o)t(e) het vruchtgebruik ontvangt en uw kinderen de blote eigendom. Wilt u dat het kapitaal volledig toekomt aan uw partner, ook na een huwelijk, kies dan voor de formulering “mijn wettelijk samenwonende partner of mijn echtgeno(o)t(e)”. 

Wie ontvangt het kapitaal als de begunstigde overleden is?

Als de begunstigde overleden is, wordt het kapitaal uitgekeerd aan de wettelijke erfgenamen. Stel bijvoorbeeld dat u uw broer hebt aangeduid als begunstigde (u hebt geen partner of kinderen). Met uw zus hebt u al jaren geen contact meer. Als uw broer overleden is, wordt het kapitaal uitbetaald aan uw wettelijke erfgenamen. Dat is uw zus, eventueel samen met de kinderen van uw overleden broer. Dat is misschien niet de bedoeling.

Om ongewenste gevolgen te vermijden, kunt u één of meerdere subsidiaire of plaatsvervangende begunstigden opnemen in het contract, bijvoorbeeld de kinderen van uw broer. Dan vult u in: “Mijn broer, of bij zijn vooroverlijden zijn afstammelingen”. U kunt als subsidiaire begunstigde ook een naam invullen, een specifiek goed doel, enzovoort. Zonder die precisering bepaalt de wet wie uw geld erft als de begunstigde overleden is. Dat is niet altijd wie u voor ogen had.

Hoe vermijd ik dat het kapitaal bij de verkeerde terecht komt? 

1. Wees duidelijk. Vul bijvoorbeeld “An Janssens” in of “mijn echtgenote”, maar vermijd combinaties zoals “mijn echtgenote An Janssens”. Dat kan bij een echtscheiding voor moeilijke discussies zorgen.
2. Controleer regelmatig of de begunstiging nog in overeenstemming is met uw wensen. Na een relatiebreuk, huwelijk, echtscheiding of overlijden kunnen de kaarten anders liggen. Check de begunstigingsclausule minstens om de 2 jaar of bij grote veranderingen in uw leven.

Wilt u hier meer informatie over? Praat hierover met uw relatiebeheerder of neem contact op met een BNP Paribas Fortis-kantoor in uw buurt.