Woorden die wél werken

TIP 1: objectiveer wat u zegt

We zijn vaak geneigd om ons oordeel over de situatie te zien als een feit. In ons familiebedrijf, bijvoorbeeld, komt mijn broer meestal veel later toe op het werk. Ik vind dan ook dat hij minder hard werkt. In een boze bui vertel ik het ook zo tegen hem. Mijn broer gaat in de verdediging, valt mij aan, zegt dat hij er gisteren voor mij was, dat ik nooit tevreden ben, enz. Ongetwijfeld een herkenbare situatie.

De vraag in zo’n situatie is niet of uw oordeel juist of fout is. De vraag is of u wenst dat het gesprek resultaat oplevert. Uiteraard wel. Vandaar ook onze eerste tip: objectiveer wat u zegt.

In deze situatie zegt u: “Ik zie dat je de afgelopen maand het merendeel van de werkdagen na 9.00 uur op kantoor aankwam. Ik zou het hier graag over hebben, wanneer kan dat voor jou?” We spreken dus niet over uw of mijn invulling van de feiten, wel over de feiten op zich. De feiten zijn voor iedereen hetzelfde. Misschien is er een goede reden waarom mijn broer deze maand later kwam. Misschien werkte hij effectief minder. In elk geval kunnen we het er nu samen over hebben en kijken wat nodig is.

TIP 2: vertel waar u nood aan hebt

We maken de ander vaak verantwoordelijk voor onze frustraties of ergernissen. Wanneer ik bjvoorbeeld tegen mijn vader zeg dat hij mij stress bezorgt, dan roept dat meestal weerstand op. Hij zegt dan misschien dat ik ook elders kan gaan werken. De kans is klein dat hij vraagt hoe hij mij kan helpen.

Wanneer ik gevoelens als spanning of onrust ervaar, dan is een bepaalde behoefte van mij niet ingevuld. Ik wil ondersteuning bij een aantal taken en die is er niet. Of ik vind het belangrijk dat we allemaal even hard aan de kar trekken en ervaar dat niet zo. Of er is een andere oorzaak voor de stress.

Wilt u het nodige doen om verdere frustratie te voorkomen? Dan nodig ik u uit om te spreken over uw noden. Bijvoorbeeld minder werk, hulp of extra tijd krijgen of meer duidelijke verantwoordelijkheden. Tracht voor uzelf eerst helder te krijgen waar het voor u om gaat. Waar hebt u behoefte aan?

TIP 3: doe een concreet verzoek

Wanneer we niet tevreden zijn met een bepaalde situatie, gaan we vaak eisen stellen. Het moet zo en niet anders. We zien één goede oplossing voor dat waar we tegenaan lopen en de ander moet die eis inwilligen. Wanneer iemand iets van ons eist, zijn we zelden geneigd om aan die eis tegemoet te komen. Een eis beantwoordt immers niet aan onze nood aan autonomie, onze wens om zelf te bepalen wat we wel en niet willen doen. Wanneer we van de ander iets gedaan willen krijgen, hebben we veel meer kans op succes door een verzoek te doen. Ik vraag gewoon aan de ander wat ik op prijs zou stellen.

Hierbij enkele tips voor een goed verzoek:

• Maak concreet wat u wilt dat de ander doet.
• Zorg ervoor dat het iets is dat hier en nu mogelijk is (niet over een jaar).
• Formuleer wat u wél wilt in plaats van wat u niet wilt.
• Zorg ervoor dat wat u vraagt haalbaar is voor de ander in de context.
• Geef aan wat het u of het bedrijf zou opleveren. We willen immers allemaal graag aan iets bijdragen.

Als er een ‘neen’ zou volgen, bespreek dan wat wél kan om aan uw nood tegemoet te komen.

Wilt u dat uw gesprekken concreet resultaat opleveren in plaats van weerstand oproepen?

Test dan de volgende drie tips uit:

1. Zorg ervoor dat u uw oordeel over een situatie niet vermengt met de objectieve feiten.
2. Geef aan wat voor u belangrijk is, waar u nood aan hebt.
3. Formuleer een duidelijk concreet verzoek aan de ander en vertel hem hoe hij hierdoor bijdraagt aan uw werk of aan het familiebedrijf.