Europa heeft geleerd van de crisis van 2008

In 2008 trof de bankencrisis de eurozone hard. Het duurde zeven jaar voordat Europa een echt actieplan had uitgewerkt. De Europese Centrale Bank (ECB) lanceerde pas in 2015 haar programma voor kwantitatieve versoepeling (quantitative easing, QE). Het lijkt erop dat Europa zijn lesje heeft geleerd. Tijdens de coronacrisis reageerde de ECB bijna net zo snel als de Amerikaanse Fed om liquiditeit in de economie te injecteren. Ze startte met een aankoopplan van 750 miljard euro voor staatsobligaties. Vervolgens vulde ze deze aan met een tweede enveloppe van 600 miljard euro. Dit zijn lagere bedragen dan in de Verenigde Staten, maar nog altijd aanzienlijk.

Italië in de frontlijn

Er is net een nieuwe stap gezet. De ECB heeft aangekondigd voor de eerste keer af te wijken van haar evenredigheidsregel voor de inkoop van overheidsschulden. Ze liet ook weten dat ze naar verhouding meer Italiaanse staatsobligaties kocht dan het relatieve gewicht van Italië in de eurozone.

We moeten deze belangrijke mijlpaal verwelkomen. Het was moeilijk te begrijpen waarom de ECB Duitse schulden kocht (aan een negatieve rente) wanneer zich in Italië een noodsituatie voordeed. Tijdens de lockdown is de tienjaarsrente er in enkele dagen verdubbeld, van 1% naar 2%. Als deze onhoudbare situatie niet was gestopt, zou dit ernstige gevolgen hebben gehad voor de eurozone.

Nieuwe manier van werken

Uit de verklaringen van de ECB kunnen we afleiden dat ze met deze nieuwe werkwijze zal doorgaan zolang de crisis duurt. Waar het vandaag om gaat, is om geen enkel Europees land in de steek te laten. Europa kon Italië niet laten zinken. Hulp was noodzakelijk. Het bbp van het land werd zwaar getroffen door de crisis en tekende in het eerste kwartaal de grootste daling van de negentien landen van de eurozone.

Aangezien de Italiaanse staatsschuld groter is dan de Duitse, is het onmogelijk Italië te redden zoals Griekenland gered werd. Om de samenhang binnen de eurozone te behouden - wat essentieel is – moeten we Italië ondersteunen. Conclusie: Europa leerde uit de les van 2008. Gelukkig maar.