Nieuwe hoop voor de klimaattransitie

De klimaattransitie zit in het slop. De aandacht van de wereldleiders is verschoven naar defensie, economie en de zoveelste verbeten verkiezingsstrijd. Toch blijft de urgentie van de klimaatverandering overeind. De Verenigde Naties waarschuwen dat de aarde bij het huidige pad 2,8°C warmer zal worden. Eén ding is daarbij zeker: zonder grootschalige financiering van het Zuiden komt de transitie niet van de grond.

De afspraak van de COP29 om tegen 2035 jaarlijks minstens 300 miljard dollar te investeren, was cruciaal. Met de betrokkenheid van privépartijen kan dat bedrag zelfs oplopen tot 1.300 miljard dollar. Die middelen moeten nu echt beschikbaar komen. Technologie, infrastructuur en aanpassing aan het veranderende klimaat vragen geen woorden meer, maar daden.

Tijd voor daden

De COP30-top in het Braziliaanse Belém richt zich op de samenhang tussen tropisch regenwoud, biodiversiteit en klimaat. Het blijft belangrijk om zoveel mogelijk landen aan boord te houden bij de transitie naar duurzaam ondernemen. De bosrijke landen vragen terecht compensaties voor economische offers die ze brengen als ze de ontbossing verminderen. Zonder de betrokkenheid van de energie-intensieve groeilanden halen we ‘net zero’ nooit. 
Opnieuw lijkt de kans op een doorbraak klein. Geopolitieke spanningen, hogere defensiebudgetten en de actieve tegenstand vanuit de regering-Trump maken internationale samenwerking moeilijk. Onlangs torpedeerde Washington nog een koolstoftaks voor de scheepvaart, ondanks de steun van 63 landen.

Duurzame beleggingen in pauzestand

Volgens historicus Neil Howe zitten we in de ‘Fourth Turning’, de winterfase van een tachtigjarige cyclus vol polarisatie. De bereidheid om beleid te voeren dat op lange termijn rendeert, is zoek. Thema’s als klimaat en vergrijzing verdwijnen naar de achtergrond. 
Het uitstellen van de klimaattransitie drukt op de rendementen van duurzame beleggingen. ESG-fondsen blijven achter op het marktgemiddelde. Niet verrassend, want de sector leeft van lange adem: je betaalt vandaag de windturbine, maar de opbrengst spreidt zich uit over jaren. In een wereld van hogere rentevoeten wordt die toekomstige waarde minder zwaar meegeteld. Maar sentiment beweegt in golven, en klimaattechnologie bevindt zich momenteel aan de bodem van de sentimentcyclus.

Nieuwe groeikansen

Er gloort nieuwe hoop. De lage waardering van klimaat- en duurzaamheidsthema’s biedt juist potentieel. Bedrijven die zonder subsidies overeind blijven, worden aantrekkelijker. Tegelijk gaat de technologische vooruitgang onverminderd door. Wanneer markten niet verder dalen ondanks slecht nieuws, duidt dat vaak op herstel. En zoals Neil Howe voorspelt: na de winter komt de lente. Die lente is volgens hem een collectievere periode waarin samenwerking hoogtij viert, wat gunstig is voor het ESG-verhaal. Maar tegen die tijd zal de markt voor duurzame beleggingen al een stevige spurt genomen hebben. Europa lijkt goed geplaatst om de heropleving te trekken, gedreven door de zoektocht naar energie-onafhankelijkheid.