Polycrisis zet toeleveringsketens onder druk

De wereldeconomie bevindt zich niet in een tijdelijke schok, maar beleeft een samenloop van crisissen die elkaar versterken: een polycrisis. Conflicten, handelsspanningen, klimaatrisico’s en technologische omwentelingen overlappen elkaar almaar vaker. Daarmee verdwijnt het vertrouwde beeld van een stabiel systeem. Daarin waren verstoringen uitzonderlijk en kortstondig.

Politieke figuren en gebeurtenissen versnellen die dynamiek vaak. Maar ze vormen niet de kern van het probleem. Structurele trends, zoals vergrijzing, geopolitieke blokvorming, klimaatverandering, inflatie en digitale ontwrichting zijn doorslaggevend. Risico’s voor ondernemingen verschuiven daardoor van randverschijnsel naar dé bepalende factor in strategische en operationele beslissingen.

Van efficiëntie naar weerbaarheid

Het just-in-timemodel domineerde jarenlang: minimale voorraden en maximale kostenefficiëntie. In een context van permanente verstoring, is dat een recept voor kwetsbaarheid. Een onderbroken transportlijn of een tekort aan grondstoffen vertaalt zich dan meteen in een productiestilstand.

Bewuste ondernemingen kiezen nu daarom voor een just-in-case-aanpak. Die vertaalt zich in strategische buffers, meerdere leveranciers en extra capaciteit. Just-in-case verhoogt de kostenstructuur, maar het helpt zware omzetverliezen te voorkomen in crisissituaties.

Weerbaarheid doet u de schok niet vermijden. Maar het stelt u wel in staat om er sneller op te reageren. Dat beperkt de omvang van de schok en de schade die hij veroorzaakt. Bedrijfsleiders moeten leren aanvaarden dat lagere marges soms de prijs zijn voor continuïteit.

De supply chain als strategisch kompas

Veel ondernemingen hebben maar een beperkt zicht op hun volledige toeleveringsketen. Die omvat vaak tientallen landen en partners. Net daar schuilt het grootste risico. Nieuwe regelgevingen, sancties of lokale conflicten zetten zo onverwacht een cruciale schakel uit.

Het belang van een systematische ketenanalyse groeit dus. Waar zitten de knelpunten? Welke leveranciers zijn onvervangbaar en welke alternatieven zijn realistisch? Dit is geen louter operationele oefening, maar een echt strategisch beleid. Als u uw keten begrijpt, schakelt u sneller, heronderhandelt u contracten en heroriënteert u de productie als dat nodig is.

Ontwrichting is de norm

De opeenvolging van crisissen sinds 2020 maakt duidelijk dat ondernemingen moeten leren opereren in een omgeving waarin ontwrichting de norm is. We mogen toegang tot betaalbare grondstoffen, betrouwbare logistiek en voldoende arbeidskrachten niet langer als vanzelfsprekend beschouwen. Dat dwingt ondernemingen tot een andere manier van werken. Volledige transparantie over leveranciers, systematische risico-inschatting per regio en scenarioplanning voor plotse uitval zijn nodig. Deze aanpak vraagt investeringen in data, compliance en organisatie. Maar hij verhoogt wel de kans op continuïteit. Als u niet tijdig werk maakt van deze analyse en de bijbehorende investeringen, loopt u het risico dat één schok volstaat om de hele keten stil te leggen.