Subsidies alleen redden auto-industrie EU niet

Op het World Economic Forum in Davos raakte bekend dat de Europese Commissie werkt aan een plan rond pan-Europese subsidies voor elektrische voertuigen (EV's). Sommige EU-landen kennen nu al nationale steunmaatregelen toe. Maar de voorwaarden zijn heel uiteenlopend. Andere landen hebben zulke subsidies dan weer niet (meer).
Uniforme Europese subsidies voor EV's zijn nodig en nuttig. Om competitief te blijven, moet je dezelfde wapens gebruiken als de concurrentie. Door dezelfde subsidieregeling in alle EU-landen uit te rollen, speel je landen ook niet tegen elkaar uit. Als hierdoor meer brandstofwagens worden vervangen door EV's, helpt dit om de globale klimaatdoelstellingen te halen.

Uitdagingen

Maar er zijn wel uitdagingen. Europese EV's zijn nog veel duurder dan brandstofwagens, terwijl in China de goedkoopste EV's 8% minder kosten dan de goedkoopste brandstofwagens. Dat heeft te maken met de lagere batterijkosten daar.
China heeft een aantal voordelen tegenover de Europese auto-industrie. De algemene kosten zijn er lager. De markt is veel groter, waardoor die profiteert van schaalvoordelen.
Europese EV's hinken ook achterop wat betreft elektronische snufjes. Er is dus een technologietransfer nodig, bijvoorbeeld door Chinese ondernemingen in de EU te laten investeren. Zo behoudt Europa de tewerkstelling en haalt het zijn achterstand geleidelijk in. Pro memorie: 6,1 procent van de Europese tewerkstelling is gelinkt aan de auto-industrie.

Inhaalbeweging

Het is confronterend om vast te stellen dat Europa nu moet doen wat China 30 geleden deed: een toenmalige technologietransfer uit de Westerse wereld naar zijn eigen autosector. 
Europa probeert bij te benen. De autosector is goed voor een derde van alle O&O-investeringen in de EU.
De autosector was traditioneel hardwaregebaseerd. Maar nu wordt die almaar meer een softwaresector. Tegen 2030 zullen elektronica en software tot 50% van de waarde van auto’s uitmaken. De EU was en is top in mechanica, maar niet qua software. De digitalisatie van wagens vereist nieuwe skills, maar ook nieuwe investeringen in de auto-industrie en in mobiliteitsdiensten. De EU is aan een inhaalrace bezig om die waardeketen op te zetten. Maar er is ook coherente en voorspelbare pan-Europese wetgeving nodig rond autonome wagens.

Waardeketen

Een ander Europees probleem is de achterophinkende aanvoerketen. De vraag stimuleren, betekent niet dat het aanbod volgt. Beschikken we over de grondstoffen om EV’s te produceren? Produceren we genoeg batterijen?
We hebben een alomvattend industrieel plan nodig, met horizontale en verticale coördinatie in de waardeketen: samenwerkingen tussen ondernemingen (horizontaal) en een gecoördineerde productieketen van grondstof tot auto (verticaal). Die samenwerkingen zijn er maar met mondjesmaat en te laat.
De Europese Batterij Alliantie is er pas sinds 2017. Het is een waardeketen voor batterijen, van de productie van grondstoffen tot de recyclage. China bouwde een grote voorsprong op in het mijnen van noodzakelijke basismaterialen en zeldzame aardmetalen. Het land produceert batterijen op grote schaal.
Tenslotte is er nog een Europese achterstand in laadpaalinfrastructuur en elektriciteitscapaciteit.
Als de EU op al die vlakken niet snel bijbeent, voorspellen experts een daling van de lokale productie met 10% over de komende 5 jaar.