Nieuwe wereldorde

De covidpandemie maakte de wereld nerveuzer. De spanningen tussen de verschillende regio’s stegen. De inflatie is terug, waardeketens wankelen en de begrotingstekorten namen bijna overal toe. Veel landen, met de Verenigde Staten op kop, zagen de spanningen in hun relaties met China toenemen. De inval van Russische tanks in Oekraïne en het geweld in het Midden-Oosten maakten het globale beeld nog somberder.
De nieuwe ambtstermijn van president Trump begon in een economisch gezond Amerika, al is de inflatie in de dienstensector er nog te hoog. Veel Amerikanen kijken hiervoor naar voorganger Joe Biden.
De arbeidsmarkt is gezond, met extreem lage werkloosheid. Maar de betrekkingen met China zijn problematisch. Ze zullen centraal staan in het beleid van Trump.

Moeilijk herstel voor China

Van 2016 tot 2024 schommelde het bilaterale handelstekort van Amerika met China tussen 270 en 420 miljard dollar, zonder uitgesproken trend. Intussen keerde het tij. China kende in 2024 een heel zwakke bbp-groei. Het was een van de laagste groeipercentages in 30 jaar - de turbulente covidperiode niet meegerekend. Het land worstelt met het uiteenspatten van zijn vastgoedzeepbel, en met een vergrijzende en krimpende bevolking. Het is vrijwel onmogelijk om dit probleem op te lossen.
De Chinese burgers zijn wantrouwig. Ze sparen in plaats van te consumeren. Deze drastische verandering zet China aan om zoveel mogelijk te exporteren tegen lage prijzen. Zo wil het zijn economische groei aanzwengelen. Deze strategie voedt de handelsspanningen met de Verenigde Staten en Europa. Die riposteren met taksen en overheidssteun voor hun eigen industrieën.

Amerikaanse rentevoeten

Sinds 20 januari 2025 deint het economische leven mee op de verwachte aankondigingen uit Washington. De impact op de financiële markten zal niet eenvoudig te analyseren zijn. Maar laat er ons al vanuit gaan dat de aan de Amerikaanse industrie beloofde steunmaatregelen zullen doorgevoerd worden. Dat zou de markten plezier doen. De dollar stijgt sinds de overwinning van Donald Trump. De aandelenmarkt rijgt er de records aan elkaar en de meeste recente cijfers zijn verrassend sterk. Het toekomstige pad van de Amerikaanse rente blijft daarom een groot vraagteken. Want idealiter zijn er meer signalen van afkoelende inflatie nodig voor de Fed om een verdere renteverlaging aan te kondigen.

Europa hinkelt achterop

In Europa is de stemming begin 2025 veel minder positief. De vertrouwensindicatoren verslechteren in veel landen. De groei is zwak en er heerst alom bezorgdheid:

• Welke impact zullen de invoerheffingen hebben op onze export naar de Verenigde Staten?
• Hoe gaan we de afbouw van de Amerikaanse defensie-uitgaven compenseren?
• Hoe vereenvoudigen we de buitensporige Europese regelgeving - die ondernemingen almaar meer parten speelt?
• Welk monetair beleid moeten we voeren in een verzwakt Europa, dat een nieuwe adem zoekt?

De uitdagingen zijn aanzienlijk, en er zullen ongetwijfeld nog verrassingen volgen. Wat een aanpassing van iedereen zal vragen…