Waar letten we op in de corona-endemie?

De coronapandemie evolueert naar een volgend stadium. Typisch voor de pandemische fase was de zware druk op het gezondheidssysteem, de beperkingen op verplaatsingen, de mondmaskers en de quarantaine. Het vaccin maakt de bevolking beter bestand tegen het virus. Daardoor komt de pandemie in haar endemische fase. Dat is te zien aan de enorme daling van het aantal doden per miljoen inwoners, ondanks stijgende besmettingen. Het aantal besmettingen per dag per miljoen inwoners lag tijdens de piek in oktober 2021 op 1600 (bron: Our World in Data). Het aantal dagelijkse doden bedroeg toen 17,5 per miljoen inwoners. Tijdens de meest recente piek van eind januari 2022 waren er 4482 besmettingen per miljoen, maar amper 2 doden per miljoen inwoners.

Reproductiegraad blijft belangrijke graadmeter

We komen in een stabielere fase, maar het aantal besmettingen kan nog altijd sterk variëren. Dat geldt ook voor besmettingen met dodelijke afloop. Begin maart 2022 waren er maar 416 besmettingen (en 1,4 doden) per dag en per miljoen inwoners. Recent verdubbelde dat tot 923 besmettingen (en 1,9 doden). In de endemische fase blijft het belangrijk om oog te hebben voor de reproductiegraad. Die toont het aantal nieuwe infecties veroorzaakt door 1 besmet individu. Als de reproductiegraad groter is dan 1, verspreidt de infectie zich. Hoe sterk ze dat doet, hangt onder andere af van mobiliteitsbeperkingen, maskerplicht, vaccinaties, immuniteit, seizoensgebonden factoren en nieuwe varianten.

Welke factoren spelen vandaag een rol?

De laatste maanden veranderde er weinig qua mobiliteit. Het aantal gevaccineerde mensen blijft stabiel. Er is geen nieuwe virusvariant die grote veranderingen met zich meebrengt. De nieuwe stijging van de reproductiegraad is dus wellicht te wijten aan het versoepelen van de mondmaskerplicht en de verminderde werkzaamheid van vaccins en boosters. Tegelijkertijd neemt de druk op de gezondheidszorg niet onrustbarend toe. De schommelingen in de reproductiegraad van de voorbije maand zullen we ook in de komende maanden blijven zien. En als we in de winter weer allemaal gezellig samenzitten rond eindejaar, lijkt het aannemelijk dat de besmettingsgraad daarna weer flink zal stijgen.