Menu
De bank voor een wereld in verandering
Wat brengt de toekomst voor de Europese geldpers?
Trends Volgen De categorie volgen
31 OKT

Wat brengt de toekomst voor de Europese geldpers?

31.10.2019
Sylviane Delcuve – Senior Economist
Sylviane Delcuve Senior Economist
Volgen De expert volgen
Bekijk alle experts
Aangemaakt op 31.10.2019 09:44
Gepubliceerd op 31.10.2019 09:44
De Europese Centrale Bank herneemt haar aankopen van staatsobligaties. Maar de regels van dit programma van kwantitatieve versoepeling beperken haar beweegruimte. Is een hervorming in de maak?

Overzicht

  • De ECB gaat opnieuw staatsobligaties inkopen voor 20 miljard euro per maand
  • De regels verbieden de ECB om meer dan 33% van de schuld van een land aan te houden
  • De ECB zit dicht bij deze bovengrens voor Duitse en Nederlandse obligaties
  • Eén van de eerste taken van Christine Lagarde is de regels van het programma hervormen
  • Bedoeling is de inflatie richting 2% te krijgen, maar de doeltreffendheid is onzeker
Kwantitatieve versoepeling of quantitative easing (QE) is het proces waarbij de Europese Centrale Bank (ECB) liquiditeiten injecteert in de financiële markten. Ze koopt daarbij vooral – maar niet uitsluitend – staatsobligaties. Zo creëert ze een nieuwe hoeveelheid geld, gelijk aan het bedrag van de ingekochte effecten. In het jargon zeggen we dat ze ‘de drukpers doet draaien’.

De ECB heeft aangekondigd dat ze vanaf november 2019 opnieuw start met haar aankopen voor 20 miljard euro per maand, en dat voor onbepaalde tijd. Vertaling: zolang de inflatie de doelstelling van 2% – een niveau dat verondersteld wordt overeen te stemmen met een groeiende economie – niet benadert.

Hoever gaat dit in de praktijk?

De bestaande regels verbieden de ECB om meer dan 33% van de schuld van een land aan te houden. De reden hiervoor is dat de centrale bank zich op die manier nooit kan verzetten tegen een eventuele schuldherstructurering. De ECB is ook verplicht om obligaties van alle lidstaten te kopen. De verdeelsleutel is het gewicht van het bbp van elk land in het totaal van de eurozone. Zonder die regel zou de verleiding groot zijn om bepaalde landen voor te trekken ten nadele van anderen.

Vandaag zit de ECB dicht bij de toegelaten grens voor Duitse en Nederlandse staatsobligaties. Ook al is dat moeilijk te berekenen, want de regel baseert zich op de nominale waarde van de schuld op het moment van aankoop en niet op de marktwaarde.
Zonder die regel zou de verleiding groot zijn om bepaalde landen voor te trekken ten nadele van anderen, wat politiek onaanvaardbaar is.

De grens van 33% optrekken?

Sinds maart 2015 heeft de ECB al 2.600 miljard euro aan staatsschulden opgekocht. Om haar QE voort te zetten als de Europese economie vertraagt, moet een verhoging van de 33%-grens overwogen worden. Anders kan de ECB geen Duitse staatsobligaties meer kopen. Dat betekent dat ze vooral de minder orthodoxe landen moet financieren. Dit wil zeggen: landen waarvan de schuld het sterkst stijgt.

De ECB zit overigens sneller aan de 33%-grens voor Duitsland dan voor Italië, waar de schuld hoger is ten opzichte van het bbp. Ook is de Duitse schuld sinds enkele jaren aan het dalen, in tegenstelling tot de Italiaanse schuld.
We moeten vermijden dat de ECB vooral de minder orthodoxe landen moet financieren.Sylviane Delcuve

Nogmaals hervormen, maar minder doeltreffend

In 2020 zullen de lidstaten van de eurozone samen netto 161 miljard euro aan nieuwe schulden uitgeven. De ECB zal die integraal opkopen en zal ook op zoek moeten gaan naar andere obligaties. Duidelijk is dat de regels van QE moeten veranderen.

Dat wordt dan ook een van de eerste taken van Christine Lagarde, de nieuwe ECB-voorzitter. Het Europese QE-programma kende eerder al een rist aan hervormingen. In 2008 was QE hier verboden. Na 2012 werd de Griekse schuld uitgesloten omwille van de te lage kredietrating. De lijnen wijzigen dus in functie van de noodzaak, en wellicht zal dat zo blijven. Zeker als de economische vertraging zich voortzet, en zelfs als QE almaar minder doeltreffend werkt.

Cliënt bij Priority Banking Exclusive, Private Banking of Wealth Management?

Schrijf u in op onze dagelijkse en/of wekelijkse nieuwsbrief.

Ik schrijf mij in

Uw expert

Sylviane Delcuve Senior Economist
Volgen De expert volgen
Bekijk alle experts
Deel:
Later lezen
De opinies op deze site zijn die van de auteurs en geven niet noodzakelijk het standpunt van BNP Paribas Fortis weer.

Doe mee met MyExperts

Al ingeschreven?

Meld u aan om het artikel te lezen.

Nog geen account? Inschrijven