Zijn bonussen slecht voor langetermijnprestaties?

De forse stijging van de prijzen van tech- en platformbedrijven tijdens het afgelopen jaar lijkt erop te wijzen dat aandeelhouders mikken op de lange termijn. Ze zijn namelijk bereid om nu veel geld te betalen voor waarde die pas in de toekomst zal gecreëerd worden. Is het dan niet vreemd dat managers en directieleden in beursgenoteerde bedrijven doorgaans afgerekend én beloond worden op basis van kortetermijnresultaten?

The Economist publiceerde onlangs een artikel dat onder andere op basis van Belgisch onderzoek pleit voor betere incentives. Die moeten managers meer op lange termijn laten denken.

Tussen angst en hebzucht

Wat drijft topmanagers in een beursgenoteerd bedrijf, en welke gevolgen heeft die drijfveer voor het langetermijndenken? Een van de factoren is hebzucht: de drang om mooie bonussen te behalen. Een andere factor is angst. De reden dat managers niet in langetermijnprojecten investeren, wordt mogelijk veroorzaakt door de angst dat zulke projecten de winstgroei op korte termijn dreigen te verstoren. Iets wat de kans op ontslag voor een manager verhoogt.

Toch zijn bedrijven als Amazon en Netflix erin geslaagd om een langetermijngroei na te streven ten koste van kortetermijnwinsten. En dat zonder noemenswaardige druk van de aandeelhouders.

Belgische studie

Xavier Baeten is professor aan de Vlerick Business School en expert inzake het beloningsbeleid in organisaties. Hij onderzocht het verband tussen de prestaties van bedrijven en de verloning van topmanagers op basis van de Stoxx Europe 600, de index van grote Europese bedrijven. Een hoge verloning van topmanagers blijkt een positieve impact te hebben op korte termijn (lees: één jaar). Maar over een periode van drie jaar bekeken verdwijnt die positieve correlatie.

Xavier Baeten keek ook naar de effecten van de incentives op directieniveau. Hij stelde vast dat de bedrijfsresultaten beter zijn wanneer de incentives meer dan 200% van het basissalaris bedragen dan wanneer die minder dan 100% bedragen.

Terugslag

Het succes van variabele remuneratie is evenwel van korte duur. Professor Baeten stelde vast dat na de eerste twaalf maanden het positieve effect omsloeg. Erger nog: leidinggevenden met incentives van meer dan 300% van hun basissalaris presteerden in de volgende twee jaar aanzienlijk slechter dan directieleden die minder dan 100% boven op hun basissalaris kregen.

Is daarmee bewezen dat incentives automatisch leiden tot een buitensporige focus op korte termijn? Nee. Maar het onderzoek toont wel aan dat bedrijven goed moeten nadenken over bonussen en andere stimuli. En dat aandeelhouders altijd waakzaam en kritisch moeten blijven.