Energie blijft de dirigent van de markt

De olieprijs dicteert de sfeer

De markten bleven deze week in de greep van de spanningen in het Midden-Oosten. De (gedeeltelijke) blokkering van de Straat van Hormuz leidde tot schommelende olieprijzen en hogere volatiliteit. De situatie escaleerde dit weekend verder, met berichten over aanvallen op en rond het eiland Kharg, een strategisch knooppunt voor de Iraanse olie export. Dat verklaart waarom beleggers zo scherp reageren: het gaat niet enkel om retoriek, maar om de reële kwetsbaarheid van fysieke energiestromen.

Intussen richt de aandacht zich op mogelijke “alternatieve routes”. Er bestaan inderdaad pijpleidingen die Hormuz kunnen omzeilen - zoals de East-West pijpleiding in Saudi-Arabië en de Abu Dhabi pijpleiding naar Fujairah - maar hun gezamenlijke capaciteit volstaat slechts om een beperkt deel van de gebruikelijke maritieme volumes op te vangen. Zelfs bij maximale omleiding blijft Hormuz daardoor een structurele flessenhals in de wereldwijde energiestromen. De aangekondigde vrijgave van strategische voorraden kan de druk hoogstens tijdelijk temperen; ze neemt de kern van de verstoring niet weg. En hoewel Washington zowel partners als niet-partners, zoals China,  oproept om de doorgang mee te beveiligen, is het allerminst gegarandeerd dat die oproep zich vertaalt in concrete en gecoördineerde acties.

Nuance blijft belangrijk: ondanks de incidenten lijken sommige tankers, onder meer met bestemming India, nog steeds doorgang te vinden. Dat wijst erop dat de verstoring niet absoluut is. Maar zolang die passage niet gegarandeerd is, blijft de onzekerheid zowel de olieprijzen als het bredere marktsentiment bepalen.

Inflatie houdt de renteverwachting strak

Inflatiecijfers uit de VS, Europa en China trokken afgelopen week opnieuw de aandacht. In de VS bleef de kerninflatie grotendeels in lijn met de verwachtingen, al kunnen hogere energieprijzen de desinflatie vertragen zodra ze doorwerken in transport- en productiekosten. Daardoor blijft de vraag hoeveel manoeuvreerruimte de Fed later dit jaar nog heeft voor renteverlagingen.

China publiceerde gematigde prijsstijgingen, die zowel de groei ondersteunen als beleidsruimte geven. Wereldwijd blijven PMI indicatoren wijzen op activiteit rond het langetermijngemiddelde, al blijft de golfregio een duidelijke bron van onzekerheid. Een zeer langdurig conflict (niet ons basisscenario) kan in theorie zelfs tot stagflatie leiden: blijvende inflatiedruk in combinatie met vertragende groei en hogere werkloosheid, een bijzonder lastig scenario voor centrale banken.

Koelte na de klim

Aandelenmarkten namen wat gas terug na hun sterke start van het jaar. De Amerikaanse indexen verloren enkele procenten, met druk op technologie, industrie en financiële waarden, terwijl defensieve sectoren relatief beter standhielden. In Europa en de opkomende markten was de terugval meer uitgesproken, gezien hun grotere gevoeligheid voor energieprijzen en wisselkoersen.
Toch blijven de meeste grote indexen op middellange termijn dicht bij hun piekniveaus. Dat suggereert dat beleggers de huidige dynamiek vooral zien als een fase van verhoogde onzekerheid, niet als een structurele breuk in het economische beeld. En zoals vaak geldt: correcties zijn zelden comfortabel, maar ze creëren wel momenten om kooplijstjes op kwaliteit aan te scherpen.

Alternatieven onder de loep

Wanneer geopolitieke spanningen de inflatieverwachtingen opnieuw richting 2,75 à 3% zouden duwen, bewegen aandelen en obligaties positief gecorreleerd. Dan verliest de klassieke 60/40 portefeuille een deel van haar beschermende werking, omdat beide bouwstenen tegelijk kunnen terugvallen. Daardoor winnen alternatieve strategieën aan belang.
Een eerste categorie omvat de ‘liquid alternatives’, zoals long shortstrategieën. Anders dan traditionele long only beleggingen - die vooral meebewegen met de marktrichting - proberen long shortstrategieën rendement te halen uit verschillen tussen individuele aandelen. Ze combineren posities in bedrijven waarin ze potentieel zien (long) met posities die inspelen op relatieve zwakte elders (short). Hierdoor zijn ze veel minder afhankelijk van het algemene marktklimaat.
Naast de meer liquide varianten verschuift de aandacht ook naar de ‘illiquid alternatives’, zoals private assets, waaronder private credit. Dat segment kwam vorige week ook in beeld na Amerikaanse analyses over mogelijk oplopende defaults in sectoren die gevoeliger zijn voor technologische disruptie, en na berichten over afschrijvingen bij enkele - vooral Amerikaanse - banken. Nuancering blijft ook hier cruciaal: private credit is zeer heterogeen. Waar bepaalde niches in de VS kwetsbaarder ogen, is Europa doorgaans breder gediversifieerd en strikter gestructureerd en gereglementeerd.

Wat niet meteen zichtbaar is, telt ook mee

Ook deze week bepaalden geopolitiek en energie het sentiment. Dat houdt de markten nerveus, maar verandert het langetermijnbeeld voorlopig niet fundamenteel. Ons basisscenario blijft dat het om een tijdelijke situatie gaat, al lijkt “tijdelijk” dit keer langer te kunnen duren dan sommige tweets doen vermoeden.
Net daarom blijven in dergelijke periodes discipline, diversificatie en degelijkheid de rode draad, met ruimte om kansen selectief op te bouwen, stapsgewijs en zonder overhaaste timing. En zoals het publieke debat in eigen land deze week illustreerde: enkel focussen op wat zichtbaar en meetbaar is, vertelt nooit het hele verhaal. In beleggen is dat niet anders. Vaak zijn het net de minder opvallende keuzes - consequent handelen, gespreid blijven, de koelte bewaren - die op moeilijke momenten het verschil maken.