Grondstoffenmarkten botsen op fysieke limieten

Opnieuw een impasse

De meest recente krantenkoppen over het Midden-Oosten doen niet meteen het beste vermoeden. In Libanon zijn de gevechten tussen Israël en Hezbollah recent weer opgelaaid. Donald Trump dreigde er dan weer mee om Oman, toch de tegenpartij van Iran in de onderhandelingen, te bombarderen als het land in de weg zou staan van de Amerikaanse Marineblokkade. De president heeft daarenboven aangegeven zich niet onder druk te laten zetten door de midterms komende november. Van een impasse gesproken.

Verschepingen houden oliemarkt overeind

In tegenstelling tot wat analisten in februari zouden hebben voorspeld, is het grootste slachtoffer voorlopig niet de aardoliemarkt. Voor een vat Brent wordt nu ongeveer $90 betaald, een stevige prijs, maar nog ver onder de noteringen van meer dan $110 eerder dit jaar. Het wordt steeds duidelijker dat er meer vaten door de Straat van Hormuz worden gesmokkeld dan aanvankelijk gedacht. De minst risico-averse olierederijen varen momenteel door de Straat om in de Golf van Oman olie over te laden op andere olietankers. De bestaande satellietbeelden laten er geen twijfel over bestaan en tonen tientallen koppels olietankers die nét buiten de Straat van Hormuz olie overladen.

Raffinagecapaciteit is het grootste probleem

De grootste krapte bevindt zich momenteel in de geraffineerde producten. In Rusland schakelden enkele regio’s onlangs over op het rantsoeneren van brandstof. De Oekraïense droneaanvallen diep in het binnenland van Rusland hebben dus een tastbaar effect. De Russische raffinagecapaciteit lag voor de oorlog tussen 6 en 7 miljoen vaten per dag, maar is door de vele droneaanvallen teruggebracht tot minder dan 4 miljoen vaten per dag. Aardolie tot diesel raffineren is nu bijna even duur als de ruwe aardolie zelf. 

Europese gasvoorraden historisch laag

Naast de krapte in geraffineerde producten, zijn er ook de uitdagingen in de gasmarkt. Dat blijkt steeds meer uit de cijfers van de Europese gasvoorraden, die nu ongeveer 60% gevuld zijn. Dat is het laagste percentage in de afgelopen 10 jaar. Rond deze periode van het jaar zijn de voorraden gemiddeld voor bijna 80% gevuld. De import van LNG vanuit het Midden-Oosten is nagenoeg volledig opgedroogd en helaas heeft ook de droogte in Europa een negatieve impact. Door de teruggevallen productie van kernenergie en waterkrachtenergie is er nog steeds behoorlijk wat gas nodig voor de opwekking van elektriciteit. Ondanks de steeds groeiende productie van hernieuwbare energie. De TTF-prijs noteerde gisteren boven $61 per Mwh, dicht bij het hoogste niveau dit jaar. 

Lage voorraden niet alleen een gas-verhaal

Wat de olie-en gasmarkt aantoont is dat, hoewel de financiële markten wel een positie kunnen innemen, het uiteindelijk de fysieke realiteit is die de overhand neemt. Dat spanningsveld is nog het meest zichtbaar op de London Metal Exchange. Daar vindt momenteel een ‘short squeeze’ plaats. Speculanten die hadden ingezet op een daling van de koperprijs worden geconfronteerd met historisch lage voorraden. De oorzaak? Handelaars die, in anticipatie van eventuele Amerikaanse importtarieven, massaal voorraden verplaatsen van Europa (LME) naar de Verenigde Staten. Het resultaat is dat de partijen die op een prijsdaling hadden gespeculeerd, nu naarstig op zoek zijn naar het weinige fysieke materiaal om hun posities te sluiten. Paradoxaal genoeg is dit een kunstmatig gecreëerde krapte, die helaas wél een reële impact heeft op de prijs van veel producten, zeker in Europa.

Concurrentie tussen machtsblokken als grote oorzaak

Meer dan ooit staan de grondstoffenmarkten in het centrum van een wereldwijde geopolitieke machtsstrijd, met de Verenigde Staten, Oekraïne, Rusland en Iran in een hoofdrol. De volatiliteit in de koperprijs is dan weer een symptoom van de machtsstrijd tussen de Verenigde Staten en China. Uiteindelijk is het Donald Trump die strategische sectoren, zoals de productie van koper, naar zich wil toetrekken. Of dat zal lukken is nog maar de vraag. Handelaren vinden uiteindelijk altijd een weg om de goedkoopste producten tot aan de andere kant van de oceaan te krijgen. Dat geldt voor koper, en evenzeer voor olie. Kijk de satellietbeelden van de Golf van Oman er maar op na.