Hervorming van de investeringsaftrek

De investeringsaftrek (IA) werd ingevoerd in de jaren tachtig en is bedoeld om bedrijven aan te moedigen om te blijven investeren. De investeringsaftrek biedt een fiscaal voordeel aan ondernemingen die investeren in nieuwe materiële en immateriële vaste activa voor hun bedrijfsactiviteiten in België. De aanschaffings- of beleggingswaarde van de in aanmerking komende activa kunnen voor een bepaald percentage in aftrek worden genomen van de belastbare winst van de onderneming.

Hoewel het basisprincipe altijd hetzelfde is gebleven, werden de voorwaarden regelmatig herzien. De laatste hervorming, vastgelegd in een wetsvoorstel van 12 mei 2024, trad in werking op 1 januari 2025. De belangrijkste nieuwigheid is de invoering van drie categorieën investeringsaftrek:

• de basis
• de verhoogde ‘groene’ thematische
• de technologie-aftrek

In aanmerking komende investeringen

De drie geïntroduceerde categorieën zijn belangrijk voor de berekening van het fiscale voordeel. De basisregels met betrekking tot in aanmerking komende investeringen zijn niet veranderd. Concreet moeten ze betrekking hebben op:

• materiële of immateriële vaste activa;
• in nieuwe staat verkregen of tot stand gebracht;
• afgeschreven over een periode van ten minste drie jaar;
• uitsluitend gebruikt voor bedrijfsdoeleinden.

Activa die gedeeltelijk voor privédoeleinden worden gebruikt, zijn daarom dus uitgesloten, evenals activa waarvan het gebruik is overgedragen aan een derde. Voertuigen komen alleen in aanmerking als ze worden gebruikt voor een taxidienst, een verhuurdienst met chauffeur of een rijschool.

Er zijn nog andere specifieke uitsluitingen voor de verschillende categorieën van investeringsaftrek (zie hieronder).

Basisinvesteringsaftrek

De basisinvesteringsaftrek, die enkel beschikbaar is voor zelfstandigen en kleine vennootschappen, is voortaan bepaald op 10% van de waarde van de investering of 20% voor digitale activa, bijvoorbeeld boekhoudsoftware of bedrijfsbeheersystemen.

Bepaalde investeringen zijn uitgesloten van de basisinvesteringsaftrek (tenzij er geen alternatief is). Dit gaat om investeringen:

• die verband houden met het gebruik van fossiele brandstoffen voor de productie van warmte en elektriciteit of voor de aandrijving van bepaalde voertuigen;
• ·voor de productie van pesticiden, andere schadelijke stoffen of producten waaraan deze stoffen opzettelijk worden toegevoegd;
• die bestemd zijn voor de winning van mineralen uit de zeebodem;
• die worden gebruikt in de grensoverschrijdende handel in afval of afvalproducten, met uitzondering van ongevaarlijk afval dat bestemd is voor recyclage.

De verhoogde thematische investeringsaftrek

De verhoogde thematische investeringsaftrek komt neer op 40% voor zelfstandigen en kleine vennootschappen en 30% voor andere vennootschappen.

De verhoogde thematische IA is alleen van toepassing op vier concrete types investeringen:

1. in energie-efficiëntie en hernieuwbare energie;
2. in emissievrije vervoersmiddelen;
3. die milieuvriendelijk zijn;
4. in digitale ondersteuning.

Een Koninklijk Besluit van 20 december 2024 bevat gedetailleerde lijsten van de investeringen die in aanmerking komen voor deze verschillende categorieën. Energiegerelateerde investeringen met een terugverdientijd van minder dan drie jaar zijn uitgesloten, terwijl andere alleen in aanmerking komen op basis van een energiestudie of -audit.

De technologische investeringsaftrek

Ten derde is er de technologische investeringsaftrek. Het vaste aftrekpercentage bedraagt 13,5% (eenmalig) of 20,5% (als de aftrek wordt gespreid over de afschrijvingsperiode van het vaste actief). Het is specifiek van toepassing op:

• patenten;
• ·vaste activa ter bevordering van het onderzoek naar en de ontwikkeling van nieuwe producten en geavanceerde technologieën die geen gevolgen hebben voor het milieu, of om de negatieve gevolgen van bestaande producten en technologieën voor het milieu tot een minimum te beperken.

Formaliteiten en vooruitzichten

Om van een investeringsaftrek gebruik te kunnen maken, moet u een ad-hocformulier invullen dat u bij uw belastingaangifte voegt – in de personen- of vennootschapsbelasting, afhankelijk van uw statuut. U moet ook een overzicht bijhouden van alle investeringen.

Bovendien is, om de verhoogde thematische investeringsaftrek te verkrijgen, een attest van de overheid vereist. Ook voor de technologieaftrek moet u een specifiek gewestelijk attest aanvragen en toevoegen aan uw aangifte. Het federale regeerakkoord stelt voor om deze laatste attestvereiste te schrappen.

Aarzel niet om dit met uw accountant te bespreken om onaangename verrassingen te voorkomen. Vooral omdat de regels in de toekomst weer kunnen veranderen. Het regeerakkoord van de Arizona-coalitie voorziet immers in “het verminderen van fiscale barrières die bepaalde investeringen onnodig bevoordelen of benadelen”.