Welke impact heeft de rente op uw obligatiefonds?

Wat zegt de rente anno 2026?

De rente zit al enkele maanden duidelijk in de lift. Zowel in Europa als in de Verenigde Staten zien we rentetarieven die 10 jaar geleden ondenkbaar waren. Tussen 2010 en 2021 hielden de centrale banken de monetaire voorwaarden uitzonderlijk soepel om een economische instorting na de financiële crisis te voorkomen. Daardoor lagen de rentes zeer laag en leken rentevoeten van 1 of 2% het nieuwe normaal. Maar die periode was slechts een onderbreking. De huidige tarieven zijn geen aberratie, maar een terugkeer naar de normaliteit. De rente die we vandaag zien ligt veel dichter bij het historische langetermijngemiddelde dan de lage rente van het vorige decennium. De echte schok is dus niet de hoogte van de rente maar de snelheid van de stijging. In enkele jaren tijd zijn we geëvolueerd van een wereld met bijna gratis geld naar een omgeving waarin krediet opnieuw een prijs heeft, zoals het historisch altijd is geweest.

Waarom stijgt de rente?

Om te begrijpen waarom de rente stijgt, moeten we eerst weten hoe rente is opgebouwd. Rente bestaat uit 3 elementen:

• de reële rente
• de verwachte inflatie
• de kredietrisicopremie of credit spread

De reële rente is de zuivere vergoeding voor het ter beschikking gestelde kapitaal. Daarbovenop komt een premie die de verwachte inflatie compenseert. En ten derde is er de credit spread, die het risico dekt dat de kredietnemer in gebreke blijft.

De stijgende rentetrend hangt samen met elk van deze factoren. Ze weerspiegelt een hardnekkige inflatie, hoge schulden en een restrictief monetair beleid.

• De hardnekkige inflatie zet de centrale banken aan om hun beleidstrentes te verhogen en zo de inflatie te beteugelen.
• De hoge overheidsschulden en de toegenomen financieringsbehoefte van de ondernemingen, onder meer door de energietransitie en de technologische revolutie, duwen de obligatierente omhoog. Beleggers eisen steeds meer rente om de aanzwellende stroom obligaties op te nemen.
• De credit spreads verschillen naargelang de emittent. In Europa verdienen de spreads van staatsobligaties bijzondere aandacht. Door politieke spanningen en economische onzekerheid is het renteverschil tussen Duitse staatsobligaties – die als een veilige basis worden beschouwd –en obligaties van de andere landen sterk toegenomen. In periodes van verkiezingen, zoals in Frankrijk, of bij institutionele spanningen kan het renteverschil tussen Duitsland en minder kredietwaardige landen nog verder oplopen.

Wat betekent een stijgende rente voor uw obligatiefonds?

Tijdens periodes van stijgende rente kunnen obligatiefondsen een negatief rendement vertonen. Die reactie is enkel tijdelijk. Op de vervaldag worden de obligaties van solvabele bedrijven namelijk terugbetaald tegen hun nominale waarde. De fondsbeheerder kan het vrijgekomen geld dan herbeleggen tegen een hogere rente. Dat doet het rendementspotentieel van het fonds geleidelijk toenemen. Als de rente daalt, dan gebeurt het omgekeerde. Zo kan een rentedaling tijdelijk voor hogere koersen zorgen.

Het rente-effect is niet voor alle obligaties even sterk. Hoe sterk obligatiefondsen reageren op een rentestijging, hangt af van 2 factoren:

1. De looptijd. Obligaties met een lange looptijd zijn hier gevoeliger voor dan obligaties met een korte resterende looptijd.
2. De kredietkwaliteit van de emittent. Bedrijfsobligaties hebben naast het renterisico ook een kredietrisico. Hun koers kan extra dalen als beleggers vrezen voor wanbetalingen.