De schenking tussen echtgenoten

Een precaire schenking

Het bijzondere aan een schenking tussen echtgenoten buiten het huwelijkscontract, is dat ze in haar geheel of gedeeltelijk en bij leven van de schenker herroepbaar is, zonder dat die herroeping gemotiveerd moet worden of een bepaalde vorm dient aan te nemen. Een onderhandse akte volstaat.

Die herroeping kan alleen tussen echtgenoten en gaat dus niet tussen ongehuwde partners.

België is trouwens een van de weinige landen waar de mogelijkheid bestaat om schenkingen tussen echtgenoten te herroepen. Denk hier dus aan als u van plan bent om België te verlaten want deze bepaling kan zelden ingeroepen worden in het buitenland.

Als het de wens van de schenker is om zijn of haar echtgenoot/echtgenote definitief te begunstigen, dan moet de schenking verplicht gebeuren via een huwelijkscontract en worden er automatisch schenkingsrechten op geheven.

Een tijdelijke vorm van vermogensplanning?

Als de kinderen nog te jong zijn, kan een schenking tussen echtgenoten een tijdelijk instrument zijn om aan vermogensplanning te doen. Denk bijvoorbeeld aan een vader van drie minderjarige kinderen met een groot roerend vermogen die zijn kinderen wil behoeden voor de successierechten in geval van overlijden.

Gezien de leeftijd van zijn kinderen, is een schenking aan hen (nog) niet de beste oplossing. Een schenking (buiten het huwelijkscontract) in volle eigendom of met voorbehoud van vruchtgebruik (van een deel) van dit vermogen aan zijn echtgenote kan een goede tussentijdse oplossing zijn. Een dergelijke schenking buiten het huwelijkscontract kan te allen tijde herroepen worden. Als het niet meer botert tussen de echtelieden, dan kan in dit geval de echtgenoot de schenking ten voordele van zijn echtgenote herroepen. Dat kan ook als zijn echtgenote zou overlijden.

Overlijdt de echtgenoot vóór zijn echtgenote, dan moet zij, op grond van het huidige erfrecht, de activa die ten gunste van de kinderen werden ontvangen, inbrengen in de nalatenschap. Die inbreng leidt niet tot de opeisbaarheid van successierechten. Die zijn alleen verschuldigd als de echtgenoot de schenking aan zijn vrouw geen drie jaar overleeft.
Met de hervorming van het erfrecht, die op 1 september 2018 in werking treedt, veranderen de regels over de inbreng in de nalatenschap. Vanaf 1 september zijn schenkingen tussen echtgenoten/partners, in principe, niet langer onderworpen aan de verplichting tot inbreng ten gunste van de kinderen.

Gelet op de hervorming van het erfrecht, is het aanbevolen om de al uitgevoerde vermogensplanning grondig te bestuderen, zeker als een schenking tussen echtgenoten er deel van uitmaakt.

De schenking tussen echtgenoten is dus een flexibel instrument om een vermogen te organiseren, zeker als de echtgenoten nog jonge kinderen hebben. Maar de hervorming van het erfrecht zal in de toekomst een aantal troeven hiervan beperken.