Iran: een geopolitieke schok en de implicaties voor de markten

Geopolitieke escalatie: schokmoment of structurele omslag?

De gezamenlijke Amerikaans-Israëlische aanvalscampagne tegen Iran en de gemelde verwijdering van de Opperste Leider Khamenei betekenen een fundamentele geopolitieke breuklijn. Deze gebeurtenis combineert militaire escalatie met expliciete implicaties van regimewissel, wat zowel onmiddellijke volatiliteitsrisico’s als langdurige politieke onzekerheid met zich meebrengt.

Naast de strategische en politieke dimensie is er een onmiskenbare menselijke realiteit: conflicten van deze omvang leiden bijna onvermijdelijk tot verlies van mensenlevens, waarbij burgers het risico lopen slachtoffer te worden van krachten buiten hun controle. Dat is een harde realiteit die onze diepste empathie verdient.

Vanuit beleggingsoogpunt is het cruciaal om zwart-witdenken te vermijden. De geschiedenis leert dat de meeste geopolitieke schokken eerder een tijdelijke aanpassing van de risicopremie veroorzaken en niet automatisch leiden tot structurele berenmarkten. Wanneer geopolitieke gebeurtenissen echter de energiestromen verstoren, of inflatie en financiële condities beïnvloeden, kunnen ze het macro-economische regime wijzigen. Het is daarom essentieel onderscheid te maken tussen gebeurtenissen die politiek historisch zijn en diegene die economisch transformerend zijn, beide vallen niet noodzakelijk samen.

Eerdere geopolitieke conflicten (denk aan de Golfoorlog, Irak in 2003, de annexatie van de Krim in 2014, eerdere escalaties tussen Israël en Hamas, …) vertonen een consistent patroon:

• Aanvankelijke beursdalingen van gemiddeld enkele procenten (9/11 was een duidelijke - uitzondering door de uitzonderlijke schaal van de gebeurtenissen)
• Volatiliteitspieken die enkele weken aanhouden
• Stijgende olie-risicopremies
• Herstel, op voorwaarde dat er geen langdurige aanbodverstoring optreedt

Structurele macro-economische impact deed zich historisch enkel voor wanneer de energievoorziening materieel werd verstoord of wanneer de financiële condities langdurig verkrappen. De belangrijkste les voor onze positionering: vermijd overreacties op volatiliteit, behalve wanneer concrete indicatoren aantonen dat het economische regime structureel verandert.

Indien zo’n regimewijziging zich voordoet en hogere inflatie structureel verankerd raakt, moet de klassieke aandelen-/obligatieportefeuille herbekeken worden. Een inflatie boven 3% leidt immers vaak tot een tenietdoen van de negatieve correlatie tussen aandelen en obligaties, net die correlatie vormt de ruggengraat van de traditionele multi-assetportefeuille.

Historisch perspectief: wanneer doen geopolitieke schokken er écht toe voor markten?

De geschiedenis biedt een nuchtere maar nuttige les. Veel geopolitieke conflicten veroorzaakten onmiddellijke marktcorrecties, volatiliteitspieken en tijdelijke ‘risk-off’-positionering. Toch herstelden gediversifieerde wereldwijde aandelenmarkten zich in veel gevallen binnen enkele maanden, zodra duidelijk werd dat het conflict de mondiale economische groei, energievoorziening of financiële condities niet wezenlijk ontwrichtte. 

De doorslaggevende factor was zelden de ernst van de krantenkoppen, maar wel de vraag of het conflict:

1. De wereldwijde energie- of handelsstromen duurzaam verstoorde
2. De inflatiedynamiek en het monetaire beleid beïnvloedde
3. Structurele financiële instabiliteit of soevereine stress veroorzaakte
4. Het mondiale economische regime veranderde

Kort samengevat: geopolitiek wordt economisch relevant wanneer ze de politieke sfeer verlaat en via macro-economische transmissiekanalen impact krijgt. Dit kader vormt de basis van onze huidige beoordeling.

Het structurele verschil deze keer

De huidige situatie is om verschillende redenen complexer dan een klassieke opflakkering.

Ten eerste hebben de aanvallen een expliciete regimewisseldimensie. De gemelde verwijdering van Iran’s hoogste politieke en veiligheidsleiding creëert interne onzekerheid.

Ten tweede introduceert Irans geografische ligging nabij cruciale energietransportroutes een potentieel energie-transmissiekanaal naar de markten.

Toch is het belangrijk over-extrapolatie te vermijden. Een regimewissel impliceert niet automatisch langdurige chaos, evenmin als escalatie automatisch betekent dat de olie-aanvoer structureel wordt verstoord.

Scenario-analyse

Wij structureren onze vooruitzichten rond drie realistische scenario’s, met expliciete inschattingen op korte- en middellangetermijn voor aandelen, obligaties, grondstoffen en valuta.

Scenario 1: Beheersbare escalatie, geen langdurige energieverstoring (basisscenario)

In dit scenario blijven militaire operaties en politieke onzekerheid op korte termijn verhoogd, maar blijven scheepvaartroutes en energie-export grotendeels operationeel. Spanningen via proxy-staten kunnen toenemen, zonder een systemische regionale ontwrichting.

• Korte termijn (dagen tot weken)

Aandelen: Een tijdelijke ‘risk-off’-fase ligt voor de hand. Volatiliteit stijgt en markten prijzen onzekerheid in. Amerikaanse aandelen tonen doorgaans een relatieve veerkracht ten opzichte van andere regionale markten, dankzij marktdiepte en sectorale samenstelling. Europese markten lijken in het algemeen kwetsbaarder door hun energiegevoeligheid. Groeimarkten ervaren selectieve druk, vooral dan de landen die steunen op een grote energie-invoer.

Vastrentende waarden: De vlucht naar veilige havens ondersteunt kwalitatieve staatsobligaties. Reële rentes kunnen dalen bij risicomijding, terwijl inflatieverwachtingen tijdelijk stijgen bij hogere olieprijzen. Kredietspreads lopen licht uit, maar blijven ordelijk.

Grondstoffen: Olie bevat een geopolitieke risicopremie. Goud profiteert van deze onzekerheid.

Valuta: De Amerikaanse dollar en Zwitserse frank versterken. Het zou best kunnen dat de Japanse yen wat minder dan gebruikelijk van deze vlucht naar veilige munten profiteert, gezien het belang van de Straat van Hormuz voor Japan. Munten van opkomende markten verzwakken selectief.

• Middellange termijn (1–6 maanden)

Indien fysieke energiestromen intact blijven, wijst het historische patroon op stabilisatie. Olie-risicopremies dalen dan na een eerste opstoot geleidelijk. Aandelen herstellen naarmate onzekerheid meetbaar wordt in plaats van existentieel. Kredietspreads normaliseren zich. Het monetaire beleid wordt opnieuw gedreven door binnenlandse macrodata in plaats van geopolitiek. In dit basisscenario wordt de gebeurtenis herinnerd als een volatiliteitsschok, niet als een structurele regimewijziging. 

Scenario 2: Langdurige energie- en logistieke verstoring (negatief scenario)

Hier stijgen maritieme verzekeringskosten structureel, worden scheepvaartroutes onderbroken en raakt olie-export materieel beperkt. Dit is het scenario waarin geopolitiek macro-economie wordt.

• Korte termijn
  

Aandelen: Scherpere wereldwijde correcties. Energie- en mogelijk defensiesectoren presteren relatief beter. Europa komt sterker onder druk. Kwetsbare opkomende markten worden het hardst getroffen.

Vastrentende waarden: Inflatieverwachtingen stijgen duidelijker. Het renteverschil tussen de korte termijn-rente en de lange termijn-rente vergroot wanneer het inflatierisico zwaarder weegt dan de economische groeizorgen. Kredietspreads lopen sterker uit, vooral in high yield en groeimarkten.

Grondstoffen: Olie en LNG stijgen fors en blijven hoog. Iran produceert circa 5% van de wereldwijde olie. Ongeveer een vijfde van de mondiale oliestromen passeert via de Straat van Hormuz. In extreme scenario’s kan olie oplopen tot 108 dollar per vat bij langdurige sluiting. Goud stijgt verder.

Valuta: De dollar versterkt duidelijk. Munten van groeilanden die veel olie invoeren verzwakken.

• Middellange termijn
  

De aanhoudende energie-inflatie bemoeilijkt de noodzakelijke monetaire versoepeling. Financiële condities verkrappen waardoor de kredietverlening onder druk komt te staan. Aandelenwaarderingen komen onder druk door hogere discontovoeten en margedruk. Financieringskosten in groeimarkten lopen op. Dit is het enige scenario waarin wij een aanhoudende macro-impact over meerdere kwartalen verwachten. Cruciaal is daarbij het monitoren van een eventuele blijvende breuk in de negatieve correlatie tussen aandelen en obligaties. Belangrijk: dit scenario vereist aantoonbare, aanhoudende fysieke verstoring, niet louter retoriek of geïsoleerde escalatie.

Scenario 3: Ordentelijke politieke transitie en geleidelijke risicocompressie (constructief scenario)

Hoewel dit scenario niet onmiddellijk voor de hand ligt, verdient het onze aandacht. Sinds eind 2025 kende Iran aanzienlijke binnenlandse onrust, met protesten over economische ontbering, muntdevaluatie, hoge inflatie en dalende levensstandaard. Demonstraties in meerdere steden wezen op diepe structurele ontevredenheid.  Indien een politieke transitie leidt tot interne stabilisering en verminderde confrontatie met het Westen, kunnen de middellangetermijnimplicaties constructief zijn.

• Korte termijn
  

Markten blijven volatiel tot leiderschap en institutionele continuïteit duidelijk zijn. Olie blijft initieel ondersteund.

• Middellange termijn (bij stabilisatie)
  

Aandelen: Regionale risicopremies dalen. Europese en opkomende markten profiteren van verbeterde energiezekerheid en kapitaalstromen. Cyclische sectoren presteren beter.

Vastrentende waarden: Inflatievrees neemt af. Kredietspreads vernauwen betekenisvol.

Grondstoffen: Olie verliest zijn geopolitieke premie. Goud normaliseert.

Valuta: De dollar verliest deels terrein naarmate het wereldwijde risicosentiment verbetert.

In dit scenario kunnen markten de episode uiteindelijk zien als een geopolitieke reset in plaats van destabilisatie. De geschiedenis leert echter dat transities tijd vergen en geloofwaardige institutionele continuïteit vereisen.

Wat wij monitoren

Wij vertrekken niet van één vaste voorspelling. Wij volgen meetbare transmissievariabelen:

• Energie-exportvolumes en tankertrafiek
• Maritieme verzekeringspremies
• Olievolatiliteitsindicatoren
• De evolutie van kredietspreads in de VS en de groeimarkten
• Valutastress indicatoren
• Tekenen van institutionele continuïteit of fragmentatie binnen Iran

De uiteindelijke marktrichting zal worden bepaald door deze variabelen, niet door krantenkoppen alleen.

Implicaties voor cliënten van Priority Banking, Private Banking- en Wealth Management

Voor gediversifieerde langetermijnportefeuilles is de historische les helder: impulsief reageren op geopolitieke schokken is vaak kostelijk. Tegelijk zou het onverstandig zijn reële macro-transmissierisico’s te negeren.

Onze aanpak blijft gedisciplineerd:

• Diversificatie over regio’s en activaklassen
• Vermijden van geconcentreerde blootstelling aan geopolitiek gevoelige segmenten
• Behouden van liquiditeitsbuffers
• Volatiliteit benutten voor herbalancering, niet capituleren
• Gepaste hedges inzetten waar nodig

Wereldwijde bedrijfswinsten en kapitaalmarkten hebben herhaaldelijk veerkracht getoond wanneer geopolitieke schokken de structurele groeidrijvers niet aantasten.

Op dit moment zien wij onvoldoende bewijs dat het mondiale macro-economische regime fundamenteel gewijzigd is. Het basisscenario blijft verhoogde volatiliteit, maar geen aanhoudende wereldwijde recessiedynamiek.

Concrete positionering

Portefeuilles werden recent licht defensiever gepositioneerd, met selectieve blootstelling aan goud en nutsbedrijven, en actief beheer van valutarisico in een context van verhoogde dollarvolatiliteit.

Aan de aanbodzijde van olie bieden productie-signalen van bepaalde OPEC-leden en relatief hoge Amerikaanse voorraden een gedeeltelijke buffer, al blijft de Straat van Hormuz het cruciale transmissiekanaal.

Uiteindelijk zullen markten het onderscheid maken tussen tijdelijke risicopremies en blijvende fysieke verstoring, dat laatste zou het echte macro-kantelpunt betekenen.

Wij blijven waakzaam. Onze aanpak blijft gestructureerd en gedisciplineerd. Indien energie-transmissievariabelen wezenlijk verslechteren, passen wij onze positionering aan.

Slotbeschouwing

Geopolitieke gebeurtenissen testen overtuigingen. Ze vergroten onzekerheid en stellen denkkaders op de proef. Maar vermogensbeheer op lange termijn berust niet op het reageren op onzekerheid, wel op het structureren van portefeuilles die tegen onzekerheid bestand zijn.

Onze rol is niet het voorspellen van krantenkoppen, maar het interpreteren van risico via historische evidentie, macro-transmissiekanalen en gedisciplineerde scenarioanalyse. Onze rol is u als cliënt door volatiliteit te begeleiden met helderheid en prudentie, en tegelijk het evenwicht te bewaren tussen kapitaalbehoud en het benutten van opportuniteiten die volatiliteit biedt.

Wij blijven u informeren naarmate de gebeurtenissen evolueren en marktsignalen meer duidelijkheid verschaffen.

Technische Bijlage: Hoe geopolitieke gebeurtenissen doorwerken in de markten en verschillende beleggingscategorieën

Analytisch kader: Wanneer wordt geopolitiek macro?

Niet elke geopolitieke gebeurtenis leidt tot langdurige ontwrichting van de financiële markten. Ons analytisch raamwerk onderscheidt drie impactniveaus.

Niveau 1 – Schok in de risicopremies
Hier wordt onzekerheid onmiddellijk ingeprijsd. Typische kenmerken:

• Stijgende impliciete volatiliteit
• Breder uitlopende kredietspreads
• Appreciatie van veilige havens, denk aan de USD en de Zwitserse Franc
• Tijdelijke dalingen van aandelenmarkten

Deze fase is doorgaans liquiditeitsgedreven, niet fundamenteel winstgedreven.

Niveau 2 – Inflatie- en financiële condities wijzigen
Wanneer een schok energieprijzen, transportkosten of grondstoffenstromen beïnvloedt, stijgen inflatieverwachtingen. Centrale banken kunnen hun beleidsreactiefunctie aanpassen, met impact op:

• Reële rentes
• Discontovoeten
• Algemene financiële condities

De financieringsomgeving wordt dan merkbaar krapper.

Niveau 3 – Structurele groeiverschuiving
Dit niveau wordt enkel bereikt wanneer de geopolitieke gebeurtenis:

• De mondiale handelsarchitectuur verandert
• Kapitaalstromen structureel hertekent
• Soevereine solvabiliteit aantast
• Of het langetermijnbeleid fundamenteel wijzigt

Historisch blijven de meeste geopolitieke schokken beperkt tot Niveau 1. Aanhoudende macro-economische gevolgen duwen een gebeurtenis richting Niveau 2 of 3.

De huidige situatie moet via deze gelaagde lens worden beoordeeld.

Marktmechanica per activaklasse

Aandelen

• Korte termijn-dynamiek

Aandelenmarkten reageren doorgaans via drie kanalen:

1. Correctie van de disconteringsrente: De hogere onzekerheid vertaalt zich in een hogere aandelenrisicopremie.
2. Winstonzekerheid: Vooral cyclische bedrijven, luchtvaartmaatschappijen, transport, consumentensectoren en exporteurs in opkomende markten zijn kwetsbaar
3. Factorrotatie: Energie-, defensie-, kwaliteits- en laagvolatiliteitsfactoren presteren relatief beter.

Empirische observaties uit eerdere conflicten in het Midden-Oosten wijzen op initiële dalingen van gemiddeld enkele procenten in wereldindices. Het herstel hangt af van macro-economische spillovereffecten.

• Middellange termijn dynamiek

Indien de energievoorziening intact blijft:

• De aandelenrisicopremie daalt geleidelijk
• Winstherzieningen stabiliseren
• Volatiliteit normaliseert

Indien energieprijzen langdurig hoog blijven:

• Winstmarges komen onder druk (vooral in Europa en bij energie-importerende opkomende markten)
• Hogere discontovoeten drukken groeimultiples.

In een scenario van geordende politieke transitie kunnen regionale risicopremies structureel dalen, wat cyclische sectoren en financiële waarden ondersteunt

Fixed Income - Staatsobligaties:
Op korte termijn worden staatsobligaties gestuurd door een evenwicht tussen groeivrees, die obligaties ondersteunt, en inflatierisico door hogere olieprijzen, dat op obligaties weegt.
In beheersbare scenario’s compenseren deze effecten elkaar grotendeels, wat resulteert in beperkte nettobewegingen. Bij aanhoudende verstoringen stijgen inflatieverwachtingen duidelijker, vragen beleggers een hogere vergoeding voor langere looptijden en loopt het verschil tussen korte en lange rentes op. De korte rentes blijven meestal stabiel, zolang de inflatieverwachtingen niet echt ontsporen. Het beleidsgevoelige korte eind van de rentecurve blijft doorgaans verankerd, tenzij inflatieverwachtingen materieel loskomen van hun anker.

Fixed Income - Kredietmarkten
Kredietspreads zijn de meest gevoelige vroege indicator van macro-economische verandering. Een belangrijk aandachtspunt zal hierop liggen, vooral gezien de recente marktzenuwen rond private kredieten.

• Investeringskwaliteit: Investment Grade:
  Loopt doorgaans beperkt uit tijdens schokken in niveau 1 en veert terug indien het systemische risico laag blijft.
• High Yield: Gevoeliger voor verstrakking van financiële condities en veranderingen in de risicobereidheid.
• Schuld van opkomende markten: Zeer gevoelig voor USDsterkte, verschuivingen in olieprijzen en herfinancieringsrisico’s van overheden.

Een aanhoudende verbreding van overheids CDSspreads in groeimarkten zou een vroeg waarschuwingssignaal zijn voor een verschuiving naar niveau 2.

Grondstoffen - Olie

Olieprijzen omvatten:

• Directe geopolitieke risicopremie
• Waarschijnlijkheidsgewogen aanbodverstoring
• Waarschijnlijkheidsgewogen transportverstoring, met een belangrijke focus op de Straat van Hormuz
• Verwachtingen van overcapaciteit
• Strategisch reservebeleid

Het cruciale onderscheid is dat tussen risicopremie en fysieke schaarste. Indien exportstromen operationeel blijven, verdwijnt de geopolitieke premie historisch gezien binnen weken tot maanden. Aanhoudende verstoringen van het aanbod zouden daarentegen wereldwijd de inflatietrajecten en de reacties van centrale banken wijzigen.

Goud

Goud weerspiegelt vooral:

• Premie voor geopolitieke onzekerheid
• Marktzenuwen, cfr. het recente debat over particuliere kredieten
• USD-traject
• Het verdwijnen van de negatieve correlatie tussen aandelen en obligaties

Een blijvende steun voor goud is daarom waarschijnlijk. 

Valuta's

Bij geopolitieke crisissen reageren valuta meestal in een vaste volgorde. In de eerste plaats versterkt de Amerikaanse dollar, omdat die wereldwijd het meest gebruikt wordt en als veilige reserve wordt gezien. Daarna winnen vaak ook de Zwitserse frank en de Japanse yen aan waarde, omdat dit traditionele veilige havens zijn. De yen kan echter minder uitgesproken reageren, omdat Japan sterk afhankelijk is van olieaanvoer via de Straat van Hormuz, waar in crisissituaties extra onzekerheid kan ontstaan. Als de dollar langdurig sterk blijft, wijst dat meestal op strakkere wereldwijde financiële omstandigheden.
Stabiliseert de dollarstijging daarentegen snel, dan neemt het risico dat spanningen overslaan naar andere markten af. Dat is een belangrijk signaal om op te volgen.

Regionale verschillen

Verenigde Staten

De Verenigde Staten hebben in geopolitieke crisissen een aantal structurele voordelen. 
Ze zijn grotendeels energieonafhankelijk, beschikken over zeer diepe en liquide kapitaalmarkten, en hun aandelenmarkt heeft een groot gewicht in defensieve sectoren en technologie.

Daardoor blijken Amerikaanse aandelen historisch gezien relatief veerkrachtig tijdens geopolitieke spanningen, zeker in vergelijking met andere aandelenmarkten. Dat verandert pas wanneer de binnenlandse economische situatie tegelijk verslechtert.

Europa

Europa is gevoeliger voor geopolitieke spanningen dan sommige andere regio’s. Dat komt doordat Europa sterk afhankelijk is van energieimport, een groot gewicht heeft in industrie en maakindustrie, en gevoeliger is voor schommelingen in de wisselkoers.

Als de olieprijzen langdurig hoog blijven, zullen winstverwachtingen voor Europese bedrijven sterker neerwaarts worden bijgesteld dan in de Verenigde Staten. 

Groeimarkten

Bij opkomende markten zijn de verschillen tussen landen groot. Landen die olie exporteren profiteren vaak van hogere olieprijzen, omdat hun handelsbalans verbetert. Landen die olie moeten invoeren krijgen het moeilijker: zij kampen vaker met tekorten op hun begroting en handelsbalans en met druk op hun munt. Landen die veel buitenlandse financiering nodig hebben, zijn het meest kwetsbaar wanneer de Amerikaanse dollar sterker wordt.

Cijfers over kapitaalstromen zijn cruciaal om te beoordelen of spanningen in opkomende markten lokaal blijven of dreigen uit te groeien tot een breder, systemisch probleem.

Risicomatrix voor mogelijke politieke overgangsscenario’s

Het element van een mogelijke regimewissel zorgt voor extra, structurele onzekerheid. We onderscheiden daarbij drie mogelijke politieke uitkomsten:

1. Geordende overgang:
De instellingen blijven functioneren en het veiligheidsapparaat blijft intact.
→ De risicopremies nemen geleidelijk af.

2. Gefragmenteerde machtsstructuur:
Er ontstaan meerdere, concurrerende machtscentra.
→ De verhoogde onzekerheid blijft aanhouden.

3. Regionale escalatie:
Conflicten via bondgenoten of proxy’s nemen toe.
→ Het risico dat geopolitiek doorwerkt naar de bredere economie (Niveau 2) stijgt.

Markten reageren daarbij minder op woorden en verklaringen, en meer op tastbaar bewijs dat instellingen coherent en stabiel blijven functioneren.

Monitoringsdashboard met kernindicatoren

We volgen een aantal indicatoren die snel reageren op marktevoluties. Daarbij kijken we onder meer naar:

• Hoe sterk de schommelingen in de olieprijs zijn;
• Hoe verzekeringskosten voor scheepvaart evolueren;
• Hoeveel tankers door belangrijke zeeroutes varen, zoals de Straat van Hormuz;
• De inflatieverwachtingen in de VS en Europa;
• Hoe kredietspreads in high yield en opkomende markten zich gedragen;
• De sterkte van de dollar tegenover andere munten;
• En de algemene financiële omstandigheden wereldwijd.

Als deze indicatoren gezamenlijk en blijvend verslechteren, wijst dat erop dat de geopolitieke schok niet langer beperkt blijft tot marktonrust (Niveau 1), maar begint door te werken in de bredere economie (Niveau 2).

Weging van scenario’s en risicokalibratie

Op dit moment hanteren wij de volgende verdeling van scenario’s (die kan worden aangepast naarmate nieuwe gegevens beschikbaar komen):

• Basisscenario: een beheersbare escalatie waarbij de risicopremie geleidelijk afneemt;
• Alternatief scenario 1: een aanhoudende verstoring van de energievoorziening;
• Alternatief scenario 2: een politieke overgang die zich gaandeweg stabiliseert.

Het centrale scenario blijft verhoogde volatiliteit zonder structurele macro-economische verandering. Tegelijk blijft de kans op zowel een duidelijk negatiever als een duidelijk positiever verloop niet verwaarloosbaar.

Portefeuille Constructie: Implicaties (Technische Blik)

Op basis van het bovenstaande hanteren we de volgende uitgangspunten voor de portefeuille:

• Zorg voor een evenwichtige aandelenblootstelling, met voldoende spreiding over sectoren;
• Vermijd een te grote concentratie in regio’s die sterk afhankelijk zijn van energieimport;
• Behoud kernposities in staatsobligaties als stabiliserend element in de portefeuille;
• Houd de blootstelling aan kredietrisico goed in het oog;
• Vermijd agressieve valutapositieinnames in één duidelijke richting;
• Behoud voldoende flexibiliteit om de portefeuille opnieuw in balans te brengen wanneer marktschommelingen sterker zijn dan wat de fundamenten rechtvaardigen.

Historische ervaring toont aan dat gedisciplineerd herbalanceren tijdens periodes van volatiliteit in vergelijkbare situaties op lange termijn waarde heeft toegevoegd.

Slotbeschouwing – technische invalshoek

De huidige gebeurtenis is geopolitiek historisch. Of zij ook economisch historisch wordt, hangt af van concrete en waarneembare transmissiekanalen. De meeste geopolitieke schokken blijven beperkt tot periodes van verhoogde volatiliteit en leiden niet tot structurele macroeconomische breuken. De cruciale drempelfactor daarbij is de energielogistiek. Onze aanpak is daarom voorwaardelijk en niet narratiefgedreven. Wij passen de waarschijnlijkheidswegingen aan op basis van harde data, niet op basis van krantenkoppen.