Goedkeuring van de meerwaardebelasting door het Parlement

De 3 categorieën van belastbare meerwaarden

De wet introduceert drie categorieën van belastbare meerwaarden, ook al worden ze buiten de uitoefening van een professionele activiteit gerealiseerd en in een context van het normale beheer van een privévermogen:

1. Meerwaarden gerealiseerd bij de verkoop van aandelen aan een vennootschap die men direct of indirect controleert, alleen of samen met de echtgenoot, afstammelingen, voorouders en zijverwanten tot en met de tweede graad, evenals die van de echtgenoot.
2. Meerwaarden op aandelen die een deelneming van minstens 20% vormen.
3. Meerwaarden op financiële activa die niet onder de twee bovenstaande categorieën vallen, maar onder het “rest" of algemene regime.

Het tarief

1. Meerwaarden die vallen onder de eerste categorie zijn belastbaar tegen 33%.
2. Meerwaarden die vallen onder de tweede categorie worden belast volgens een progressief tarief: van 1,25% vanaf één miljoen euro meerwaarde tot 10% vanaf tien miljoen euro meerwaarde.
3. Meerwaarden die onder het algemeen stelsel vallen, zijn belastbaar tegen een tarief van 10%.

De zogenaamde “rest” categorie of het algemene regime

We zullen het hier niet hebben over beleggingsverzekeringen en we analyseren enkel het algemene regime.

De belasting binnen het algemene regime geldt voor natuurlijke personen en rechtspersonen die onderworpen zijn aan de belasting op rechtspersonen (vzw’s, stichtingen), behalve als ze erkend zijn om attesten uit te reiken voor giften. De belasting is verschuldigd door de (blote) eigenaar.

Wat betreft de betrokken activa, verwijzen we naar eerdere publicaties. Deze categorie betreft zowel financiële activa aangehouden als belegging (aandelen, obligaties, fondsen, valuta, goud, crypto-activa, levensverzekeringen, …) als een deelneming in een vennootschap van minder dan 20%.

Bijvoorbeeld:

Een familiebedrijf wordt voor 15% aangehouden door elk van de ouders en voor 35% door elk van de twee kinderen. Bij verkoop van deze vennootschap vallen de ouders onder het derde regime (10% belasting met een vrijstelling van €10.000 per persoon). De kinderen vallen onder het tweede regime (vrijstelling van het eerste miljoen euro meerwaarde per persoon, daarna een progressief tarief tot 10% vanaf tien miljoen euro meerwaarde). In het kader van vermogensplanning zal hiermee rekening dienen te worden gehouden.

Wanneer is de meerwaarde belastbaar?

Latente maar niet gerealiseerde meerwaarden zijn niet belastbaar. De belasting geldt enkel bij een overdracht ten bezwarende titel.

Bijvoorbeeld:

• Als u investeert in een “fonds van fondsen”, is de belasting pas verschuldigd bij uitstap uit het fonds, of bij wijziging van bepaalde parameters zoals duurzaamheidsvoorkeuren. Investeren in een fonds vereenvoudigt het beheer, spreidt beleggingen en stelt de belasting uit tot bij uitstap.
• Bij individuele lijnen of een beleggingsadviescontract is de belasting verschuldigd bij elke verkoop met een meerwaarde.

Een schenking of erfenis is geen overdracht ten bezwarende titel. De belasting is dus niet verschuldigd bij schenking of erfenis. Er is wel een uitgestelde belasting: de begiftigde of erfgenaam betaalt belasting bij latere verkoop, op basis van de aankoopwaarde van de schenker of overledene.

Bijvoorbeeld: u koopt aandelen voor €100 in 2026. In 2030 schenkt u ze aan uw dochter of zoon, dan zijn ze €150 waard. Op dat moment is er geen belasting verschuldigd. In 2035 verkoopt uw dochter of zoon de aandelen voor €200. Dan is de belasting verschuldigd op een meerwaarde van €200 - €100 = €100.

Emigratie uit België wordt gelijkgesteld met een overdracht ten bewarende titel. Uitstel van betaling is mogelijk, of zelfs een niet-inning van de belasting na het verstrijken van een periode van twee jaar.

Hoe wordt de meerwaarde bepaald?

De meerwaarde is het verschil tussen de verkoopprijs en de aankoopprijs van de betrokken activa.

Er moet een onderscheid worden gemaakt tussen activa die al op 31 december 2025 werden aangehouden en de overige activa.

A. Voor activa die al op 31 december 2025 werden aangehouden:

De historische meerwaarde is vrijgesteld. De aankoopwaarde voor de berekening is de waarde op 31 december 2025.

Bijvoorbeeld: u kocht aandelen voor €100 op 15/01/1992, ze zijn €300 waard op 31/12/2025 en u verkoopt ze voor €350 in 2027. De belastbare meerwaarde is dan €350 – €300 = €50.

Let op: om de waarde op 31 december 2025 te kunnen gebruiken, moet u bewijzen dat u de activa toen al bezat. Dit kan lastig zijn, bijvoorbeeld voor goudstukken of -staven zonder aankoopbewijs.

Voor activa verkregen via schenking of erfenis vóór 1 januari 2026 kan de begiftigde of erfgenaam de waarde op 31 december 2025 van zijn rechtsvoorganger gebruiken. Dit zou ook moeten gelden voor schenkingen of erfenissen vanaf 1 januari 2026, als de activa vóór 31 december 2025 door de schenker of overledene werden verworven.

Als u activa kocht aan een hogere prijs dan de waarde op 31 december 2025, mag u die aankoopprijs gebruiken bij verkoop tot 31 december 2030.

Bijvoorbeeld: u kocht aandelen voor €300 op 05/01/2025, ze zijn €280 waard op 31/12/2025 en u verkoopt ze voor €320 in 2027. De belastbare meerwaarde is dan €320 – €280 = €40. Als u kunt bewijzen dat u ze voor €300 kocht, wordt de belastbare meerwaarde €320 – €300 = €20.

B. Voor activa gekocht vanaf 1 januari 2026 of waarvan niet bewezen kan worden dat ze vóór 1 januari 2026 werden aangehouden:

De werkelijk gerealiseerde meerwaarde wordt belast. De waarde op 31 december 2025 is dan niet relevant.

Let op: als u de aankoopprijs niet kunt bewijzen (bijvoorbeeld voor goudstukken zonder aankoopbewijs), wordt de volledige verkoopprijs belast.

Kosten zoals beheerskosten, beurstaks, … zijn niet aftrekbaar.

Minwaarden kunnen worden afgetrokken, maar enkel als ze in hetzelfde jaar werden gerealiseerd. Ze zijn dus niet overdraagbaar naar andere jaren en enkel aftrekbaar van meerwaarden binnen dezelfde categorie.

Bijvoorbeeld: een minwaarde op een individueel aandeel kan worden afgetrokken van een meerwaarde op een fonds, maar niet van een meerwaarde op een deelneming van minstens 20%.

Als u meerdere identieke financiële activa bezit en slechts een deel verkoopt, geldt de “first in, first out”-methode: de eerst aangekochte activa worden als eerste verkocht.

Specifieke regels gelden voor optieplannen en voor gratis of goedkoop toegekende aandelen in het kader van de wet van 26 maart 1999 betreffende het Belgische actieplan voor de Werkgelegenheid.

Let op: aankoop- en verkoopprijzen in vreemde valuta worden omgerekend naar euro tegen de wisselkoers op het moment van de transactie, en de meerwaarde op valuta is belastbaar, bovenop de meerwaarde op het betrokken actief.

Vrijstelling

Er is een vrijstelling van €10.000 (geïndexeerd) per jaar en per belastingplichtige.

Deze vrijstelling is gedeeltelijk overdraagbaar: als de belastingplichtige in een bepaald jaar geen meerwaarde realiseert, of niet in staat is geweest om de eerste 1.000 euro van de 10.000 euro vrijstelling te gebruiken, kan het niet-gebruikte deel worden overgedragen naar het volgende jaar. Het totale bedrag van de vrijstelling mag nooit meer dan €15.000 bedragen.

Voorbeelden:

• U realiseert gedurende een periode van vijf jaar geen enkele verkoop met meerwaarde. In het zesde jaar verkoopt u een fonds en realiseert u wel een meerwaarde. U mag dan een vrijstelling van €15.000 toepassen. Als het fonds behoort tot het gemeenschappelijk vermogen dat u aanhoudt met uw echtgenoot, geniet ieder van u de vrijstelling, verhoogd met het eventueel overgedragen bedrag.
• U realiseert in 2026 geen verkoop met meerwaarde. In 2027 hebt u recht op een vrijstelling van €11.000 en realiseert u een meerwaarde van €1.500, die dus volledig vrijgesteld kan worden. U kunt dan €500 vrijstelling overdragen. In 2028 hebt u dan recht op een vrijstelling van €10.500.

Wat met de obligaties onder pari?

De vraag rijst of de terugbetaling op vervaldag van obligaties die onder pari op de secundaire markt zijn aangekocht onderworpen is aan de meerwaardenbelasting. De Minister van Financiën heeft nogmaals bevestigd dat het verschil tussen het bedrag van de terugbetaling op vervaldag enerzijds, en de betaalde aankoopprijs anderzijds, een gerealiseerde meerwaarde is die onder de belasting valt. De meerwaardenbelasting is echter niet van toepassing op het deel van de terugbetaling op vervaldag dat de uitgifteprijs kan overschrijden. De wet kwalificeert dit gedeelte namelijk als interest, zodat dit deel onderhevig is aan de roerende voorheffing van 30% op interesten (in geval van een Belgische emittent of van een terugbetaling via een Belgische bank).

Wat met de onverdeeldheden?

Wanneer meerdere personen financiële activa aanhouden in een onverdeeldheid, genereert de uitonverdeeldheidtreding dan mogelijks de heffing van de meerwaardenbelasting? Welnu, de wet zelf voorziet alvast in een vrijstelling voor uitonverdeeldheidtredingen na overlijden, echtscheiding en beëindiging van de wettelijke/feitelijke samenwoning. Voorwaarde is wel dat de uitonverdeeldheidtreding plaats vindt binnen een periode van 3 jaar.

Voor andere uitonverdeeldgheidtredingen, inclusief kapitaalverminderingen of liquidaties bij maatschappen, zijn er op heden nog een aantal onduidelijkheden. Wij hopen dat deze op korte termijn zullen worden uitgeklaard.

Belastinginning

De belasting wordt geïnd, hetzij aan de bron, hetzij via de belastingaangifte.

A. Betaling via belastingaangifte of “opt-out”

Als er geen Belgische financiële instelling bij de transactie betrokken is, is de belasting verschuldigd via de belastingaangifte: bijvoorbeeld transacties met crypto-activa of activa in het buitenland.

Het opt-out-systeem zal tevens de standaardinstelling blijven tot 31 mei. U kunt echter wel kiezen voor een retroactieve bronbelasting (opt-in) vanaf 1 januari wanneer u uw keuze maakt.

Bij opt-out moet u al uw gerealiseerde meerwaarden op financiële activa opnemen in uw belastingaangifte. Dit betekent meer administratie, maar u hoeft de belasting niet vooraf te betalen. U krijgt van ons een overzicht van uw gerealiseerde meer- en minwaarden.

U kunt tegelijk uw meerwaarden aangeven, minwaarden aftrekken, uw vrijstelling claimen en eventueel een hogere aankoopprijs bewijzen.

Let op: de financiële instelling moet de nodige gegevens aan de fiscus doorgeven voor controle.

B. Bron Bronheffing of “opt-in”

Als u wilt dat wij de belasting aan de bron inhouden, is deze heffing bevrijdend. Wij passen uw keuze voor opt-in toe vanaf 1 januari 2026. Dit wordt ook de standaardkeuze vanaf 1 juni.

Als de belasting aan de bron wordt ingehouden door de financiële instelling, is deze bevrijdend. U hoeft uw meerwaarden dan niet meer op te nemen in uw belastingaangifte, wat zorgt voor gemakkelijker beheer en discretie tegenover de fiscus. U betaalt de belasting wel vooraf vanaf de eerste euro meerwaarde en moet uw vrijstelling via de aangifte claimen. Via de aangifte kunt u ook minwaarden aftrekken en een hogere aankoopprijs bewijzen dan de waarde op 31 december 2025.

De bank bezorgt u een overzicht van de gerealiseerde meer- en minwaarden en de ingehouden belastingbedragen op het einde van het jaar.

Als u vragen heeft over uw specifieke situatie, aarzel dan niet om contact op te nemen met uw relatiebeheerder.