Menu
De bank voor een wereld in verandering
Energietransitie: pleidooi voor korte pijn
Trends Volgen De categorie volgen
22 SEP

Energietransitie: pleidooi voor korte pijn

22.9.2022
Koen De Leus – Chief Economist
Koen De Leus Chief Economist
Volgen De expert volgen
Bekijk alle experts
Aangemaakt op 21.9.2022 13:39
Gepubliceerd op 22.9.2022 06:39
De ongedifferentieerde energiesteunmaatregelen voor huishoudens dreigen een averechts effect te hebben. Het is beter om voor de korte pijn te kiezen en Europa versneld energieonafhankelijk te maken.
De voorbije maanden maakte de Europese Centrale Bank (ECB) een bocht van 180 graden. De gulle monetaire stimuli ruimden plaats voor monetaire verstrakking en stijgende rentes. Dat beleid staat lijnrecht tegenover de massale steun die overheden toestoppen aan burgers. Het is het verhaal van 2010-2019, maar dan omgekeerd.

Hoe zijn we hier geraakt, en wat zijn de gevolgen? Door hoge energieprijzen en de krappe arbeidsmarkt loeren stagflatie - hoge inflatie en lage groei - om de hoek. De centrale banken trekken de rente op. Ze willen zo de inflatie inperken en de economie tijdelijk afkoelen. Maar overheden werken hen daarin tegen. Die vaardigen zonder onderscheid steunmaatregelen uit om de hoge energieprijzen te compenseren.

Averechts effect

Het zou zinnig zijn om alleen de laagste inkomens te helpen hun energierekening te betalen. Maar iedereen compenseren, werkt averechts. Zo koelt de economie niet af, want mensen voelen de hogere energieprijzen minder hard. Dergelijke maatregelen doen het energieverbruik niet voldoende dalen, omdat de incentive voor energiebesparing ontbreekt. Zo loopt de inflatie op en voorkomt de aanhoudende hoge vraag naar gas een prijsdaling.

Op langere termijn komt de economische groei onder druk, omdat de ECB de rente langer hoog moet houden. Dit is geen free lunch. Iemand moet de rekening betalen. Die rekening - lees: de overheidsschuld - loopt hoger op door steunmaatregelen én door de hoge rente op die schuld.

Lange pijn…

Als overheden en centrale banken elkaar blijven tegenwerken, zijn we misschien vertrokken voor een aanslepende crisis. Een tijdelijk probleem - hoge energieprijzen en hoge inflatie – verandert zo in lange pijn. Het begrotingstekort blijft groot en de rente hoog. Met die hogere rente op de eigen schuld zetten we onszelf een pad in de korf. Vroeg of laat protesteren de obligatie-aasgieren en dreigt een schuldencrisis.

Maar zover is het nog niet. Al wijzen de oplopende rentespreads voor sommige lidstaten er wel op dat we die kant uitgaan.

Eind september zijn er verkiezingen in Italië en later ook in Oostenrijk. In combinatie met de opkomst van populistische partijen, dreigt de geldkraan nog meer open te gaan.

... of korte pijn?

Er is ook een andere manier: de korte pijn. De energietransitie zal duur zijn. Maar vóór de oorlog in Oekraïne en de stijging van de gasprijzen, dachten we de kosten te spreiden over lange tijd.

Een Europees project moet de nationale belangen overstijgen. Dat project moet algemeen belang, een eengemaakt elektriciteitssysteem en de snelle transitie naar energie-onafhankelijkheid combineren. Dat betekent: grote investeringen, solidariteit en taboes laten varen. Want Duitse kerncentrales openhouden of Groningse gasvelden heropenen, is beter dan financiële putten graven.

Er is zeker hoop. Zoals in maatregelen om het elektriciteitsverbruik te beperken tijdens piekmomenten. Maar een duurzame oplossing vergt nog grotere stappen.
Het Europees project moet algemeen belang, een eengemaakt elektriciteitssysteem en de snelle transitie naar energie-onafhankelijkheid combineren.

Cliënt bij Priority Banking Exclusive, Private Banking of Wealth Management?

Schrijf u in op onze dagelijkse en/of wekelijkse nieuwsbrief.

Ik schrijf mij in

Uw expert

Koen De Leus Chief Economist
Volgen De expert volgen
Bekijk alle experts
Deel:
Later lezen
De opinies op deze site zijn die van de auteurs en geven niet noodzakelijk het standpunt van BNP Paribas Fortis weer.

Doe mee met MyExperts

Al ingeschreven?

Meld u aan om het artikel te lezen.

Nog geen account? Inschrijven