Evergrande, een reus met een rug vol schuld

Evergrande werd opgericht in 1997. In die tijd moesten miljoenen Chinezen het platteland, waar ze geen inkomen meer hadden, verlaten. Ze zochten werk in de grote steden. Ze gingen aan de slag in fabrieken die van China het productiebedrijf van de wereld maakten.

In de loop der jaren trokken meer dan 500 miljoen Chinezen naar de steden. Daardoor ontstond een ongekende vraag naar nieuwe woningen, vooral naar flats. Vastgoedontwikkelaars breidden snel uit door het aangaan van leningen tegen lage rente. Evergrande werd zo de onderneming met de meeste schulden ter wereld. Meer bepaald: met een schuld van 300 miljard dollar. Tegelijkertijd was er een enorme speculatiewoede op de Chinese vastgoedmarkt. Die steeg lange tijd 20% per jaar in waarde.

Onbetaalbare woningen

Chinese banken ondersteunden deze markt. Ze leenden fanatiek, in de overtuiging dat de bomen tot in de hemel groeiden, en dat er nooit een probleem zou zijn. De huizencrash in de Verenigde Staten in 2008 was te wijten aan diezelfde overtuiging.

De Chinese overheid begon zich vanaf 2020 zorgen te maken over deze waanzin. Ze stelde vast dat het voor de middenklasse almaar moeilijker werd om een woning te vinden. Op dat moment kostte het 50 jaarsalarissen om een flat in Beijing te betalen. In Londen was dat toen 15; in New York 10 jaarsalarissen. De regering van Xi Jinping greep daarom in. Ze legde projectontwikkelaars strenge regels op. Ze wilde zo voorkomen dat ze te veel schulden zouden aangaan.

Vastgoedmarkt in wanorde

Deze regels waren de genadeslag. Sindsdien is de Chinese vastgoedmarkt in rep en roer. De prijzen dalen in veel steden. De verkoop kwam tot stilstand en de financiële problemen van ontwikkelaars nemen toe. De laatste episode was het faillissement van Evergrande op 29 januari 2024.

Welke gevolgen zal dit hebben? De bouwsector is goed voor ongeveer 25% van het Chinese bbp. In België is dat maar 5%, dus er is wel degelijk reden tot bezorgdheid. Het jaar 2023 was al heel moeilijk voor de Chinese economie. 2024 belooft net zo moeilijk te zijn. De economische situatie is slecht en er zijn nog meer faillissementen te vrezen in de vastgoedsector.

Gevolgen voor de rest van de wereld?

In tegenstelling tot de ineenstorting van Lehman Brothers in 2008, zal het faillissement van Evergrande waarschijnlijk geen ernstige wereldwijde gevolgen hebben. Maar beleggers die ingezet hebben op de kracht van het Chinese vastgoedmodel, krijgen misschien wel spijt van hun optimisme. Obligaties van Evergrande zitten in de portefeuilles van wereldberoemde beleggers. Die gokten erop dat de Chinese overheid zo'n reus nooit failliet zou laten gaan.

Chinese financiën zijn weinig geëxporteerd. Er is dus geen reden om bang te zijn voor schokgolven richting het Westen. Maar China is de op een na grootste economie ter wereld. Elke verdere groeivertraging zal dus wél wereldwijde gevolgen hebben.