China en zijn overheidsfinanciën

China staat geregeld in de schijnwerpers door zijn economische of industriële macht. Maar het krijgt veel minder aandacht rond de toestand van zijn overheidsfinanciën. Toch lijkt het tij te keren. Het land wil in 2026 het grootste aantal belastingambtenaren in meer dan een decennium aanwerven. Peking wil op die manier het groeiende begrotingstekort en de exploderende schuld de kop indrukken.

Het is een grote uitdaging voor de regering van president Xi Jinping om de Chinese begroting duurzamer te maken. De regering verhoogt al minstens 5 jaar haar uitgaven om de (zwakke) consumptie te stimuleren. Dat gebeurde middenin een vastgoedrecessie en op een moment dat de inning van heffingen strenger werd gecontroleerd. Dat liet veel lokale overheden wanhopig achter met een tekort aan liquide middelen.

Meer belastinginkomsten innen

De centrale regering voert haar inspanningen op om inkomsten te puren uit de snelgroeiende, tot nu toe weinig belaste digitale economie. De Chinese belastingdienst kondigde ook maatregelen aan om de belastinginning te versterken. De dienst wil ook het gebruik terugdringen van fiscale voordelen die gericht zijn op ondernemingen, maar waarvan lokale overheden profiteren. Die lokale besturen worden ervan beschuldigd de industriële overcapaciteit aan te wakkeren.

China wil ook de belastbare grondslag verbreden, door zich te richten op hoge inkomens. Daarbij zitten ook personen die meerwaarden realiseren op offshore-investeringen. Volgens een artikel dat in de zomer van 2025 in de Financial Times verscheen, worden Chinese investeerders met buitenlandse portefeuilles voortaan belast met een tarief van 20% op hun wereldwijde inkomsten.

Over het algemeen schommelden de Chinese belastinginkomsten de voorbije jaren sterk. Dit is in lijn met de ondermaatse binnenlandse vraag en het verlies aan vertrouwen bij de bevolking sinds de covidperiode.

Kwakkelende binnenlandse economie

En dan is er nog de zwakke binnenlandse economie. De jeugdwerkloosheid is bijzonder hoog en de consumptie blijft zwak. De leiding van de Communistische Partij roept sinds oktober 2025 op tot nieuwe hervormingen. Peking overweegt zelfs een groter deel van de belastinginning over te nemen van de lokale overheden. Die zijn zwaar getroffen door de vastgoedrecessie. Ze sleept al jaren aan en heeft hen beroofd van cruciale inkomsten uit de verkoop van bouwgronden. De inkomsten van lokale overheden zijn ook verder teruggelopen door een decennium van campagnes vanuit Peking om belastingen en heffingen te verlagen.

De hele wereld kijkt intussen naar China. Dat bezit 60% van de wereldwijde zeldzame aardmetalen en het is goed voor 90% van de raffinagecapaciteit ervan. Toch is het opvallend dat de problematiek van het beheer van de overheidsfinanciën nu als een schaduw boven het land hangt. Een galopperende schuld, een sterk oplopend begrotingstekort en de noodzaak tot hervormingen om de controle te behouden: welkom in de realiteit van de ontwikkelde landen.