De keerzijde van duurzaam beleggen

Vergroenen duurzame beleggingen de wereld? Op het eerste gezicht wel. Naarmate er meer geld stroomt naar ESG-ondernemingen, zakken hun kapitaalkosten. Ze investeren dus in een verdere verduurzaming van hun processen en producten. Stroomt er minder geld naar ondernemingen die slecht scoren op het gebied van ESG, dan stijgen hun kapitaalkosten. Op die manier stijgt bijvoorbeeld de prijs van nieuwe steenkoolprojecten.

Bovenstaande redenering klopt als een bus, maar er zit een addertje onder het gras. Sommige steenkoolondernemingen zetten nu extra hard in op versnelde ontginning van bestaande mijnen, omdat steenkool nu veel meer geld opbrengt dan in de toekomst. Dan zal de waarde uiteindelijk nul zijn, in een wereld zonder fossiele brandstoffen.

Contraproductief effect

De conclusie van de nieuwe paper Counterproductive Sustainable Investing is snoeihard:

• Een verlaging van de financieringskosten voor ondernemingen die al heel goed scoren op ESG, leidt in het beste geval tot een kleine verbetering van de impact.
• Desinvestering (en dus een verhoging van de financieringskosten) van ondernemingen die slecht scoren op ESG, leidt tot een verdere verslechtering van hun ESG-score.

Als duurzaam investeren kapitaal wegleidt van vervuilende ondernemingen naar groene ondernemingen, heeft dat soms contraproductieve effecten. Het maakt vervuilers nog vervuilender, terwijl het er niet in slaagt om groene ondernemingen nog groener te maken. 

Lange termijn

Een voorbeeld. Vergelijk een verzekeringsmaatschappij, die prima scoort op ESG, met een producent van zware bouwmaterialen. De eerste stoot 1 ton koolstof uit per miljoen dollar omzet. De andere veroorzaakt 1000 keer zoveel uitstoot.

Vanuit het standpunt van veel duurzame beleggers is het aannemelijk om eerder in de eerste onderneming te investeren. Maar dat kapitaal leidt niet tot verdere vergroening. Terwijl de tweede onderneming juist heel veel potentieel heeft om te vergroenen, maar daar de middelen niet voor heeft. Door de kapitaalkosten te verhogen voor vervuilende ondernemingen, hebben die niet meer de mogelijkheid om de lange termijn voor ogen te houden, te investeren in energietransitie en nieuwe productiemogelijkheden.

Wat nu?

De auteurs van de studie benadrukken dat het niet de bedoeling is om duurzaam beleggen te verketteren. Ze willen wel waarschuwen voor mogelijke negatieve effecten voor wie alleen belegt in de allerduurzaamste ondernemingen. Als dat gebeurt, ontbreekt het vervuilende ondernemingen aan de nodige incentives om ook werk te maken van verduurzaming.

De studie suggereert dat u als duurzame belegger meer effect creëert door ook te investeren in ondernemingen die nu nog minder goed presteren op het gebied van ESG. Zo overtuigt u hen om hun processen en producten te verduurzamen.