Straat van Hormuz: impact op olie en inflatie

De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste strategische zeeroutes ter wereld. De voorbije weken - augustus 2026 - wisselden hoop op diplomatieke oplossingen en nieuwe escalaties elkaar af.

De spanningen tussen Iran en de Verenigde Staten blijven hoog. De scheepvaart door de zeestraat blijft daardoor sterk verstoord. Iran koppelt een volledige heropening aan voorwaarden in de onderhandelingen met Washington. Dat houdt de druk op de olieprijs, de energieprijzen en de wereldhandel hoog.

De financiële markten reageren, voorlopig toch, relatief kalm. Dat is niet onlogisch: de wereldeconomie is vandaag minder afhankelijk van olie dan tijdens vroegere energiecrisissen. De risico’s zijn dus aanzienlijk. Maar een nieuwe olieschok hoeft niet automatisch uit te monden in een economische crisis.

Waarom lopen de spanningen rond de Straat van Hormuz opnieuw op?

Niet alleen de Straat van Hormuz zorgt voor onrust. In juli 2026 kondigden de Houthi's in Jemen een maritiem embargo aan tegen Saoedi-Arabië. Dat embargo is gericht op de Straat van Bab el-Mandeb. Het vergroot de kans op een verdere escalatie in het Midden-Oosten. Saoedi-Arabië had zijn olie-export via die route net fors opgevoerd. Dat was mogelijk, deels dankzij de Oost-West-pijpleiding, die olie van de Perzische Golf naar de Rode Zee vervoert. Die pijpleiding blijft functioneren. Maar de Houthi's dreigen ook de Saoedische scheepvaart via Bab el-Mandeb te treffen.

Bab el-Mandeb geeft toegang tot de Rode Zee, het Suezkanaal en Europa. Het is daardoor een cruciale handelsroute. Zo’n 10 tot 12% van de wereldwijde zeehandel en een kwart van het containervervoer passeert er. Samen met de spanningen rond de Straat van Hormuz, verhoogt deze dreiging de druk op de oliehandel, de supply chains en de wereldhandel.

Waarom stijgen de energieprijzen?

De gevolgen zijn duidelijk zichtbaar op de oliemarkt. Brent, de belangrijkste referentieprijs voor ruwe olie in Europa, steeg in juli 2026 tot boven 100 dollar per vat. Nadien viel de prijs wel terug tot ongeveer 90 dollar. Maar hij blijft aanzienlijk hoger dan vlak vóór de jongste escalatie.

De hogere olie- en energieprijzen hebben een impact op de transport- en productiekosten. Zo wakkeren ze de inflatie potentieel opnieuw aan. De ECB hield de rente in juli 2026 ongewijzigd. Ze kijkt vooral naar hoe sterk en hoelang de energieschok de inflatie blijft beïnvloeden. Dat zou bijvoorbeeld kunnen, doordat ondernemingen hogere kosten doorrekenen of de lonen mee beginnen te stijgen (de zogenaamde tweederonde-effecten). De langetermijnrente blijft door de hogere inflatieverwachtingen ook gevoelig voor nieuwe bewegingen in de olieprijs. De aanhoudende onzekerheid werkt dan weer door in de termijnpremie - de extra vergoeding die beleggers vragen om hun geld voor een langere tijd uit te lenen. Een langdurig hoge olieprijs kan zo de financieringskosten voor overheden, ondernemingen en gezinnen hoger houden.

Waarom blijven beleggers relatief rustig?

Het is opvallend dat de aandelenmarkten voorlopig relatief kalm blijven. Maar vanuit macro-economisch perspectief is dat niet onlogisch. Onze economie is anno 2026 veel minder olie-intensief dan tijdens de energiecrisissen van de jaren zeventig. De dominante positie van OPEC nam af, en de Verenigde Staten zijn uitgegroeid tot een belangrijke olieproducent. Veel landen hebben ook strategische oliereserves en hernieuwbare energie wint aan belang.

Daar komt nog bij dat de uitzonderlijk hoge investeringen in AI een deel van de economische tegenwind compenseren. Beleggers moeten ook rekening houden met het feit dat de hogere rentevoeten, handelstarieven, lage liquiditeit en aanhoudende geopolitieke spanningen zich gedurende lange tijd geleidelijk kunnen ophopen. Waarna ze plots de financiële markten toch zwaar onder druk zetten.