Vietnam en China: het herstel onder druk

In het derde kwartaal van 2021 kromp het bruto binnenlands product (bbp) van Vietnam met meer dan 6%. Het is de grootste daling ooit, en is een schril contrast met 2020. Want het land leed tot voor kort nog niet onder een recessie, in tegenstelling tot de rest van de wereld.

In China groeide het bbp in het derde kwartaal met slechts 4,9%. Dat is veel minder dan de groei van 7,9% in het voorgaande kwartaal.

In Vietnam is de vaccinatiegraad erg laag: amper 5%. Het land legde daarom draconische ‘zero covid’-regels op, om te voorkomen dat de epidemie verder uitbreidt.

Tekort aan arbeidskrachten

Gedurende de hele zomer pasten Vietnamese bedrijven het principe van ‘covidbubbels’ toe. De ondernemingen regelden huisvesting en maaltijden voor hun werknemers, zodat die ter plaatse konden verblijven. Dit om te vermijden dat ze naar huis zouden keren. De werknemers moesten dit zelf betalen aan hun werkgever. Wie dat niet wilde, mocht niet meer komen werken.

Eind september stemde de Vietnamese regering ermee in om de maatregelen wat te versoepelen. Daardoor konden veel werknemers eindelijk naar huis terugkeren, na maandenlang in hun bedrijf te hebben vastgezeten. Maar doordat het openbaar vervoer nog niet normaal functioneerde, legden sommigen dagelijks honderden kilometers af op kleine bromfietsen. Door al deze traumatische ervaringen zitten heel wat Vietnamezen niet te wachten om nog of opnieuw aan het werk te gaan zonder normaal functionerend openbaar vervoer.

Bottlenecks in de aanvoerketen

Vietnam heeft nu te kampen met een ernstig tekort aan arbeidskrachten. Dat is een echte uitdaging voor een land dat hoofdzakelijk van de export leeft en waarvan de hele wereld afhankelijk is. Veel productielijnen werden stopgezet wegens het gebrek aan personeel. Dat leidde tot enorme bottlenecks in de aanvoerketen voor grote bedrijven die afhankelijk zijn van Vietnam - zoals Netflix, Nike, Tetra Pak, Ikea, Cargill en Samsung. In de regio Ho Chi Minh-stad, waar de meeste van deze bedrijven zijn gevestigd, kromp het bbp in het derde kwartaal zelfs met 24%. Dat is ongezien.

Gevolgen voor het wereldwijde herstel

Gezien het belang van Vietnam, zal dit gevolgen hebben voor de wereldwijde toeleveringsketens. In China dwingen stroomtekorten bedrijven dan weer om de deuren urenlang te sluiten.

Al deze problemen in Azië zullen de kracht van het economische herstel wereldwijd en in vele sectoren beïnvloeden. Het IMF heeft zijn wereldwijde groeiprognose voor 2021 alvast neerwaarts bijgesteld.

In Duitsland verwacht het IFO Instituut nu een groei van 2,5% dit jaar. Dat is 0,8% lager dan de vorige prognose. De reden hiervoor is dat de tekorten waarschijnlijk nog ten minste tot het einde van het jaar zullen aanhouden.