Waarom koelt de inflatie niet af?

Koop nu, betaal later

Bij eerdere inflatieschokken vertraagden de economieën sterk, doordat de centrale banken de rente optrokken. Dat leidde in de meeste landen tot stijgende werkloosheid en dalende lonen. Het was een manier om de inflatie te bestrijden, door de groei af te remmen via een dalende vraag.

Vandaag dalen de reële lonen zeker in veel landen. Maar de consumenten bouwden tijdens de pandemie heel wat spaargeld op. Samen met de lage renteniveaus helpt dat om de consumentenuitgaven op een behoorlijk peil te houden. De ontwikkeling van de ‘koop nu, betaal later’-praktijken, mogelijk gemaakt door de lage rente, ondersteunt ook de consumptie-uitgaven.

Stijging van de winstmarges

Door de sterke consumptie trekken veel ondernemingen hun verkoopprijzen makkelijk op. Die prijsstijgingen compenseren hun toegenomen kosten ruimschoots. Je hoeft maar te gaan winkelen, een offerte te vragen voor een nieuwe keuken of een vakantie te boeken, om te merken hoe sterk dit fenomeen is. De prijsstijgingen zijn in vele sectoren duizelingwekkend. Ze overtreffen ruimschoots het inflatieniveau. Het zijn dus de stijgende winstmarges die de inflatie vandaag aandrijven, veel meer dan de stijgende arbeids-, productie- of grondstofkosten. Deze laatste zijn al sterk gedaald ten opzichte van hun piek van enkele maanden geleden.

Nog meer renteverhogingen

Daar komt nog bij dat de centrale banken de rente fors moeten optrekken om de inflatie, waarvoor zij medeverantwoordelijk zijn, te beteugelen. Zij hebben dit al verschillende keren gedaan, in zowel Europa als de Verenigde Staten. De kans is groot, dat ze dit zullen blijven doen. Maar het is waarschijnlijk dat de inflatie pas zal afnemen als de vraag afkoelt. Met andere woorden: als de consument de buitensporige prijsstijgingen niet langer tolereert.