Wat als AI financiële rapporten opsmukt?

We meldden eerder al dat AI toekomstige resultaten van ondernemingen beter kan voorspellen dan menselijke financiële analisten. Daar moeten we nu een kanttekening bij plaatsen. Onlangs verscheen een Duitse wetenschappelijke studie,  die onderzoekt in hoeverre door AI herschreven financiële statements koersen zouden kunnen beïnvloeden.
Het gebruik van Large Language Models (grote AI-taalmodellen, hierna afgekort als LLM), zoals ChatGPT, is in de financiële sector al goed ingeburgerd. Deze taalmodellen doorploegen lange en complexe teksten en datasets en schrijven heldere samenvattingen en rapporten, inclusief sentimentanalyse. Het positieve of negatieve sentiment van een jaarverslag blijkt erg bepalend te zijn voor toekomstige beurskoersen

Wat als AI het financieel rapport herschrijft?

Sebastian Lehner is een doctoraatsstudent aan de Universiteit van Wuppertal. Hij vertrekt in de genoemde studie van deze vaststellingen en gaat een stapje verder: wat als je een LLM het financieel rapport van een onderneming laat herschrijven?
Om dit te onderzoeken, werkt Lehner met een set van SEC 10-K en 10-Q filings. Dat zijn wettelijk verplichte documenten die Amerikaanse beursgenoteerde ondernemingen aan de beurswaakhond moeten voorleggen.
Hij laat eerst een sentimentanalyse los op de oorspronkelijke documenten. Daarna laat hij verschillende LLM’s deze documenten herschrijven. Ten slotte voert hij een nieuwe sentimentanalyse uit op die herschreven versies.

De kracht van positiviteit

Wat blijkt? De herschreven versies zijn stuk voor stuk positiever van toon. De oorspronkelijke documenten blonken uit in neutraliteit. Maar in de door de verschillende LLM’s gegenereerde documenten, staan tot 50% meer positieve woorden en zinnen.
Met andere woorden: als je als belegger alleen voortgaat op zo'n herschreven document, zou je weleens op basis van de sentimentanalyse een foute beleggingsbeslissing kunnen nemen. Tegelijk kan het voor sommige ondernemingen ook aanlokkelijk zijn om hun financieel rapport te laten opsmukken door AI. Omdat ze weten dat dit resulteert in een positiever sentiment en dus in een kans op hogere koersen.

Conclusies

Dit zijn de belangrijkste conclusies en vragen die uit deze studie naar voren komen.

• Beleggers moeten uitkijken met sentimentanalyse en andere AI-interpretaties of -samenvattingen.
• Ondernemingen hebben nood aan regelgeving over de rol van AI in hun financiële verslaggeving.
• Regelgevers zullen aandacht moeten hebben voor het (her)schrijven van financiële informatie door AI. Transparantie is hierbij geboden.
• Wie is verantwoordelijk voor verkeerde beleggingsbeslissingen, gebaseerd op AI? De ontwikkelaars van het AI-model, de ondernemingen die er gebruik van maken, of de beleggers?