Wie wint echt bij de "great deal"?

"America is winning like never before": zo klonk het in de bekende stijl van Donald Trump in Davos. Maar wie zijn de echte winnaars en verliezers van het recente handelsakkoord tussen de Verenigde Staten en China? Op het eerste gezicht heeft Amerika een veel betere deal uit de wacht gesleept. In het 96 pagina's tellende document tellen we 105 keer een engagement van China, 88 gemeenschappelijke verbintenissen en slechts 5 beloftes van Amerika. De bestaande tarieven blijven grotendeels gehandhaafd.

Er kunnen evenwel vraagtekens worden geplaatst bij de voorziene arbitrageprocedure. Het is ook al duidelijk dat een aantal landen, die niet bij de deal betrokken waren, tot het kamp van de verliezers kunnen worden gerekend.

De afhankelijkheid van China

De vraag is waarom China een document heeft ondertekend dat veel meer verplichtingen voor de Aziatische grootmacht inhoudt dan voor Amerika. De beloofde hervormingen in verband met de bescherming van intellectueel eigendomsrecht, de technologietransfer en de openstelling van de financiële sector zijn op termijn in het belang van China. Het land wordt er opener door, en heeft met de deal een wapen in handen om interne conservatieve krachten over de streep te trekken voor hervormingen. Bovendien neemt de onzekerheid, die door de handelsspanningen was veroorzaakt, af. China beseft ook dat het afhankelijk blijft van Amerika, met name op het gebied van basistechnologie en geavanceerde chips. Met de deal koopt China tijd.

Gevolgen voor andere landen

De nieuwe overeenkomst verbindt China ertoe om in de komende twee jaar voor 200 miljard dollar Amerikaanse producten te kopen uit welbepaalde sectoren. Dat betekent onvermijdelijk dat de landen die deze goederen nu aan China leveren, dat in hun export zullen voelen. Wat betreft grondstoffen zullen onder andere Australië en Canada geraakt worden. Wat betreft Industriële goederen zullen de gevolgen voelbaar zijn in Japan, Zuid-Korea en Europa.

U zou zich de vraag kunnen stellen of een verplichting om bepaalde goederen in een welbepaald land te kopen wel in overeenstemming is met de regels van de Wereldhandelsorganisatie. Ook al is dat niet zo, dan nog trekt Amerika zich daar eenvoudigweg niets van aan.

Lange termijn

U kunt zich ook vragen stellen bij wat er gebeurt bij een eventuele onenigheid tussen China en Amerika. De overeenkomst voorziet dat het ene land het andere kan aanklagen als het vindt dat het handelsakkoord niet wordt gerespecteerd. De klager kan vervolgens nieuwe tarieven opleggen, en de andere partij kan die niet counteren met tegentarieven. Uit het akkoord stappen lijkt dan het enige alternatief.

Het uiteindelijke resultaat oogt mager. We verwachten een korte boost voor de Amerikaans-Chinese handelsbalans, maar op lange termijn lost de deal niets op. Op korte termijn verkleint het handelstekort tijdelijk, maar op de lange termijn moet Amerika meer sparen en minder consumeren om zijn handelsbalans in evenwicht te krijgen.