Begrotingsgesprekken beheersen al enkele weken het politieke nieuws. Het blijkt allerminst een sinecure om de eindjes aan elkaar te knopen. Dat is niet enkel in ons land zo, waar premier De Wever gisteren een extra week kreeg om de knoop te ontwarren, maar ook in onze buurlanden. Frankrijk stond letterlijk in vuur en vlam, en bij onze noorderburen werd een controversiële wet, die impact heeft op het budget, gestemd door een alternatieve meerderheid.
Een correcte begroting is belangrijk want ze bepaalt in grote mate de financiële gezondheid van een land. Overschotten zijn er zelden, en het verschil moet dus jaar na jaar ontleend worden. Met een uitdijende staatsschuld als gevolg. En op die schuld moet rente betaald worden. De afgelopen maanden is die rente weer aan het stijgen.
Rente en schuldgraad maken echt wel een verschil. Wist u dat het Primaire begrotingstekort (het tekort zonder rekening te houden met de intrestlast) in België en Frankrijk nauwelijks groter is dan in Duitsland? Het verschil tussen inkomsten en uitgaven is in elk van deze landen ongeveer 2.5%. Zonder intrestlast zou dus ook België de Europese norm van 3% begrotingstekort zonder al te veel moeite behalen.
Maar met een overheidsschuld van iets meer dan 100% van het BNP, is 1% meer of minder rentelast meteen ook 1% meer of minder begrotingstekort. De rentelast alleen is in België goed voor de helft van het begrotingstekort. Het is de moeilijke taak van het Federaal Agentschap van de Schuld om die immense schuld te beheren.
Die schuld luidt 100% in euro en zit grotendeels bij Belgische en internationale Institutionele beleggers zoals verzekeringsmaatschappijen, pensioenspaarfondsen en dergelijke meer. Zij beleggen in OLO’s en die zijn goed voor ruim 80% van de uitstaande schuld. Een kleine 10% van de schuld wordt aan de man gebracht bij kleinere beleggers zoals u en ik. Ook volgende week kunnen we weer intekenen op de gekende staatsleningen. Met looptijden van 1, 5 of 10 jaar biedt de staat deze keer meer keuze dan gemiddeld. Het ziet ernaar uit dat de rentevoeten, die volgende maandag bekend gemaakt zullen worden, hoger zullen zijn dan in het verre en recente verleden. Op de markt van de OLO’s betaalde België gisteren 4.4% voor een looptijd van 10 jaar.
Gelukkig is de huidige gemiddelde rentelast een stuk lager. Met een primair tekort van om en bij de 2.5%, zou het echte tekort anders oplopen tot bijna 7%. Volgens de website van het agentschap is de gemiddelde rentevoet op de uitstaande schuld momenteel zo’n 2.26%, met een gemiddelde looptijd van ongeveer 10 jaar. Ze bereikten dat resultaat door in jaren met een rente van bijna 0% (2020-21), leningen uit te geven met een merkelijk langere looptijd, tot 17 jaar en meer. De langstlopende OLO heeft een vervaldag in 2071.
Intekenen op de staatsbon betekent in de praktijk dat u rechtstreeks geld leent aan de Belgische staat. Voor beleggers is het daarbij belangrijk om, net als bij andere obligaties, niet alleen naar het rendement te kijken, maar ook naar looptijd, liquiditeit en het kredietrisico van de emittent. Ook de spreiding over verschillende uitgevers van schuldpapier kan daarbij een element zijn om mee te nemen, bijvoorbeeld via staats- en bedrijfsobligaties of kasbons. De hoge Belgische schuldgraad maakt de ontwikkeling van de overheidsfinanciën in elk geval tot een aandachtspunt voor de komende jaren. Ook de financiële markten zullen die evolutie nauwgezet blijven volgen.
Kerncijfers van 17/11/2026 |
|||
| Index | Slotkoers | +/- | Sinds begin 2026 |
| België: Bel-20 | 6101.33 | -0.30% | 20.14% |
| Europa: Stoxx Europe 600 | 662.31 | -0.28% | 11.84% |
| VS: S&P 500 | 7416.59 | -1.92% | 8.34% |
| Japan: Nikkei | 59662.02 | -2.42% | 18.52% |
| China: Shangai Composite | 3602.57 | -0.87% | -9.23% |
| Hongkong: Hang Seng | 23753.84 | 0.49% | -7.32% |
| Euro/dollar | 1.10 | -0.19% | -6.29% |
| Brent olie | 95.17 | 0.00% | 55.13% |
| Goud | 3860.55 | -0.96% | -10.39% |
| Belgische 10 jaarsrente | 4.37 | ||
| Duitse 10 jaarsrente | 3.39 | ||
| Amerikaanse 10 jaarsrente | 5.13 | ||
Cliënt bij Priority Banking Exclusive, Private Banking of Wealth Management?