Overleg tussen Rusland en Oekraïne: hoop op vrede?

Een mogelijke diplomatieke opening

De laatste onderhandelingen tussen Russische en Oekraïense afgezanten dateerden van februari 2026 in Geneve. Sindsdien werd er diplomatiek geen vooruitgang meer geboekt, vooral door de oorlog in het Midden-Oosten. Op 10 en 11 november vond onder Amerikaanse bemiddeling een nieuwe cyclus van onderhandelingen plaats tussen Kiev en Moscow. Gelet op de massale bombardementen in Oekraïne en aanvallen op Russische infrastructuur om de oorlogseconomie van dat land te verzwakken, is het feit alleen al dat er in Abu Dhabi weer wordt onderhandeld een klein lichtpuntje. De territoriale standpunten liggen ver uit elkaar en de onzekerheden over de Europese veiligheid zijn groot. Daarom zijn beleggers, ook al bestaat er een reële kans op een detente, best niet al te optimistisch.

Een goede dynamiek maar enorme meningsverschillen

Concreet tekenen meerdere tendensen zich af. De Amerikaanse afgezanten zijn tevreden over de gesprekken en bevestigen dat ze erin geslaagd zijn bepaalde verschillen te verkleinen. De Oekraïners van hun kant waren dan weer zeer te spreken over een “goede dynamiek” en hopen zelfs “op een oplossing voor begin volgend jaar”. Het discours is uitgesproken positief. Maar ook al verschuiven de lijnen, bepaalde standpunten blijven vrij vergelijkbaar met die in vorige onderhandelingen en blijken moeilijk te verzoenen. Ten eerste de territoriale eisen: Moscow wil de volledige Donbas, wat Oekraïne categoriek weigert (volgens bepaalde bronnen zou Oekraïne overwegen om de frontlinie als vertrekpunt van de onderhandelingen te nemen). De veiligheidsgaranties vormen het andere complexe dossier. Terwijl Kiev concrete verbintenissen wil om een invasie in de toekomst te vermijden, wil Moscow de relaties tussen Rusland en de westerse landen herdefiniëren door te onderhandelen over een veel ruimere Europese veiligheidsarchitectuur. De Europeanen, afwezig in Abu Dhabi, vragen zich af wat de gevolgen zijn van een akkoord dat zonder hun deelname wordt onderhandeld. De opsomming van deze verschillende struikelblokken toont goed aan hoe lang en complex de weg nog is. Mogelijk worden op korte termijn bepaalde de-escalatiemaatregelen genomen, met name over de energiekwesties, de invoering van humanitaire corridors of een eventuele gevangenenruil, maar een snelle oplossing van het conflict lijkt weinig waarschijnlijk.

Het verband tussen geopolitiek, inflatie en economie

Dit gezegd zijnde zou, na bijna vijf jaar oorlog, elke diplomatieke stap voorwaarts veelbetekenend zijn. Voor Oekraïne en Europa uiteraard, maar ook voor Donald Trump. De laatste verkiezingen waren een debacle voor de presidentiële partij en vanaf januari zal het Congres meer gewicht geven aan de democraten. Of de president zijn buitenlandse beleidsbeloften kan waarmaken, wordt dan ook nauwgezet gevolgd, niet alleen door de Amerikaanse bevolking maar ook door zijn republikeinse bondgenoten. Bovendien zijn de economische uitdagingen ook aanzienlijk. De laatste Amerikaanse inflatiecijfers werden dinsdag gepubliceerd en zijn opnieuw hoger dan verwacht (0,4% op maandbasis tegenover 0,3% verwacht). En laat de stijging van de prijzen nu net een van de voornaamste oorzaken zijn van de electorale omwenteling in de VS. Met de minste de-escalatie in Oekraïne zou de geopolitieke risicopremie in de gas- en olieprijzen echter kunnen dalen en zo zou Donald Trump zijn rol in het verminderen van de spanningen in de verf kunnen zetten.

Als belegger zou een aanhoudende inflatie slecht nieuws zijn, met name omdat de Federal Reserve hierdoor de verwachte renteverlagingen zou kunnen uitstellen. Getuige daarvan is trouwens de rode dag op Wall Street na de publicatie van de inflatiecijfers (ook al heeft het nieuws rond Nvidia ook een rol gespeeld in de huidige nervositeit). Daarom is het dus belangrijk om de ontwikkelingen in de besprekingen tussen Oekraïne en Rusland te blijven volgen. Deze gespreksronde is ongetwijfeld een eerste stap. Met de nodige voorzichtigheid biedt ze toch een bescheiden vooruitzicht op een diplomatieke heropleving. En, zoals we weten, heeft de diplomatie een impact op de energieprijzen, en de beursvooruitzichten hangen met name van de inflatie en het Amerikaanse monetaire traject af. Vertrouw echter niet te veel op bewust optimistische verklaringen hierover; neem enkel concrete resultaten in overweging.