Het vertrouwen stijgt in Europa … maar niet zoals de temperatuur

Een positief signaal in juni

Een streepje zon breekt door de wolken: de consumentenvertrouwensindex van de eurozone komt in juni 2026 uit op -17,7, tegenover -19,00 in mei 2026. Deze vooruitgang met 1,3 punt betekent een tweede maand op rij van herstel, na het dieptepunt in april op -20,6, het laagste niveau in 3 jaar. Dit cijfer is trouwens iets hoger dan de verwachte -18. Ter vergelijking, 5 jaar geleden vierden we het einde van de covidperiode en het consumentenvertrouwen in de eurozone stond op -9,00. In 2022, tijdens de energieschok door de oorlog in Oekraïne, was het gedaald tot -27,5.

Het zou dan ook voorbarig zijn om al victorie te kraaien. Het moreel van de Europese gezinnen blijft immers duidelijk onder het langetermijngemiddelde, een teken dat ze voorzichtig blijven gezien de nog broze economische omgeving.

Waar komt deze opleving vandaan?

Deze verbetering mag dan wel niet zo sterk zijn gestegen als de temperaturen van de laatste dagen, ze geeft wel weer dat de gezinnen toch minder pessimistisch zijn over hun toekomstige financiële situatie, hun koopintenties (en niet alleen ventilatoren en airco) en de algemene economische vooruitzichten.

Dit geleidelijke herstel valt grotendeels te verklaren door de dynamiek van de energieprijzen. De Europese beurzen zijn medio juni opgeveerd na de aankondiging van een raamovereenkomst tussen de Verenigde Staten en Iran. Hierdoor zijn de oliekoersen naar hun laagste niveau in 3 maanden gezakt. Een welkome detente voor de koopkracht van de gezinnen, die het conflict rechtstreeks voelen aan de pomp en in hun energiefacturen.

Toch nog enkele wolken aan de blauwe hemel

De opklaring is er, maar strakblauw is de hemel nog niet. Woensdag zullen de inflatiecijfers in de eurozone al dan niet een lichte detente bevestigen. Een ding blijft zeker: met 3% inflatie staan we nog ver van de 2%-doelstelling van de ECB en de druk op de prijzen zou toch nog kunnen aanhouden. De gevolgen van het conflict in het Midden-Oosten zouden immers nog maandenlang voelbaar kunnen zijn.

En ondertussen doet de inflatie in alle stilte haar ding. De spaarquote in cash in Europa blijft hoog, met een gemiddelde van meer dan 15%. Gezinnen die voor de veiligheid van sparen hebben gekozen, worden met een harde realiteit geconfronteerd: hun geld slaapt niet, maar smelt als sneeuw voor de zon. Met elke maand die voorbijgaat, wordt hun koopkracht stilletjes aangetast. Voorzichtigheid, een deugd in crisistijden, kan in een periode van aanhoudende inflatie al snel een valkuil worden …

Net als voor het weer laveert de markt tussen opklaringen en bewolking

We hoopten allemaal op een daling van de temperaturen, maar vreesden ook het onweer. Dit geldt ook voor de Europese markt die deze tegenstrijdigheid nauwkeurig vertaalt. In deze laatste week van de maand en van het eerste semester bewegen de Europese beurzen zich in een klimaat van voorzichtigheid, in afwachting van een duurzame oplossing voor het conflict in het Midden-Oosten dat alle vooruitzichten voor deze eerste jaarhelft heeft verstoord.

Voor het hele semester blijft de balans bemoedigend. De Stoxx Europe 600-index zou dit eerste semester moeten afsluiten met een winst van iets meer dan 7%, een degelijke prestatie rekening houdend met de geopolitieke context. Deze weerstand van de markten illustreert een paradox die beleggers goed kennen: indexen kunnen stijgen, ook als het consumentenvertrouwen laag is, zodra andere katalysatoren (bedrijfsresultaten en investeringsstromen) het overnemen.

En wat als de zomer de optimisten gelijk geeft?

Terwijl de Europeanen hun koffers pakken en van hun vakantie profiteren, blijft één vraag voorlopig onbeantwoord: zou deze zomerbreak paradoxaal genoeg het vertrouwen weer een extra duwtje in de rug kunnen geven? Vrijetijdsbesteding, toerisme en horeca blijven een motor die in Europa nog goed draait.

In Frankfurt houdt de ECB alle indicatoren nauwlettend in het oog. Twee maanden op rij meer consumentenvertrouwen in combinatie met een geleidelijke daling van de energieprijzen zouden Christine Lagarde een ‘window of opportunity’ kunnen geven om haar discours en haar monetair beleid tegen de herfst aan te passen. Dit zou de gezinnen en de markten een sterk signaal kunnen geven en deze zomer voor meer opklaringen kunnen zorgen.

Blijft nog de vraag of deze warmte zal volstaan om de laatste terughoudendheid te doen wegsmelten. Na de vakantieperiode zullen de cijfers van september de ware test zijn: de bevestiging van een blijvend herstel of gewoon een zomerse fata morgana?