Markten lijken er gerust in, maar rente vertelt een ander verhaal

Markten reageren voorzichtig

De markten reageerden gisteren merkwaardig voorzichtig op het nieuws van de mislukte vredesgesprekken in Islamabad. Jazeker, de Europese aandelen verloren wat terrein, de Aziatische markten wat meer. Amerika won zelfs 1% en wiste zo alle verliezen sinds de start van het conflict uit. In Europa zijn we zo ver nog niet, maar sinds het dieptepunt 3 weken geleden staat er ook na gisteren nog bijna 10% winst op de tabellen. De olieprijs steeg weer boven de psychologische 100 USD, maar ook dat bleef 10% onder de piek begin april.

Veel woorden, maar nog geen daden

Het lijkt erop alsof de markt beseft dat nog niet alles verloren is om tot een min of meer propere oplossing van het conflict te komen. Het staakt-het-vuren is nog maar halfweg, en wordt voorlopig relatief goed gehandhaafd. Na het afspringen van de eerste onderhandelingsronde echoden de dreigementen van Trump en Iran heen en weer de Perzische golf, maar het bleef bij woorden. Nu was het Trump die aankondigde een blokkade op te richten aan de Straat van Hormuz. Alle schepen die de illegale tol betaalden, zouden tegengehouden worden. Iran nam dan weer het woord piraterij in de mond. Die blokkade ging gisteren in, maar echte actie leverde dat gelukkig nog niet op.

Ook obligaties doorbreken een psychologische grens

In vergelijking met wat er op de aandelenmarkten gebeurt, zijn de bewegingen op het rentefront minder spectaculair. Maar daarom niet geruststellender. Sinds een kleine maand noteert de rente op een Duitse staatslening van 10 jaar boven de 3%. De laatste keer dat Duitsland zo’n rente moest betalen was maar liefst 15 jaar geleden. Die rente was aan het dalen sinds de grote oliecrisis in de jaren ’70 van vorige eeuw. Veertig jaar lang daalde die rente van boven de 10% naar onder 0%. Het waren covid en de inval van Rusland in Oekraïne en de opstoot van de inflatie die daarbij hoorde, die een abrupt einde maakten aan die negatieve rente. Sindsdien bewoog die rente in een breed trendkanaal tussen 2% en 2.80%. Sinds vorige zomer is er echter weer een gestage stijging op te merken, met dus de uitbraak boven de 3% als voorlopig hoogtepunt. Aangezien de koersen van bestaande obligaties dalen bij hogere rentevoeten is dat dus allerminst goed nieuws voor de beleggers. Ook de economie werkt het best met een wat lagere rente.

De logica van hogere rentevoeten

In deze artikels is al langer dan vandaag gewezen op de periode van hogere inflatie en rentevoeten die we momenteel beleven. Weinigen verwachtten begin dit jaar dat het doorbreken van de 3% grens voor dit jaar zou zijn. Maar in de huidige conflict-logica kan het verre van een verrassing zijn. Het dreigt een samenloop van verschillende vicieuze cirkels te worden. Hogere energieprijzen geven hogere inflatie. Grotere defensiebudgetten geven grotere staatsschulden. Beide vaststellingen vragen om hogere rentevoeten. Hoe hoog is dus moeilijk in te schatten, maar dat is minstens deels afhankelijk van de situatie in het Midden-Oosten. Als de aandelenmarkten net als vorige week gelijk krijgen, kan het nog wel meevallen.