Marktreacties na één week Golfoorlog

Militair conflict leidt tot sluiting Straat van Hormuz…

Hoewel de militaire dreiging de voorgaande weken al werd opgebouwd, was de drastische aanval van de VS en Israël op Iran toch een verrassing. Zeker in de context van de toen lopende onderhandelingen over een nucleaire deal. Ook de uitschakeling van Ayatollah Khamenei en Iraanse represailles, die resulteerden in een de facto sluiting van de Straat van Hormuz zijn verrassende plotwendingen. Deze maken het huidige militaire conflict erger dan bijvoorbeeld de eerdere aanvallen op Iraanse nucleaire installaties in juni vorig jaar.

… en forse opstoot van de olie- en gasprijzen

En gezien er tot nu toe nog geen uitzicht is op een einde van het conflict of een heropening van de Perzische Golf, zijn de olie- en gasprijzen verder opgelopen. De Brent-prijs steeg op weekbasis met 30% tot 92 USD, of zelfs met 50% sinds begin dit jaar.  Ook de Europese gasprijzen schoten vorige week fors de hoogte in (+80%), vermits Europa zo’n 10% van zijn gas uit Qatar invoert, die zijn LNG-productie tijdelijk heeft stilgelegd. En dit bij Europese voorraden die op het eind van deze winter al tot minder dan 30% zijn gedaald, mede gezien de afgebouwde invoer van Russisch gas.

Voor inflatie en economie mag het nu niet te lang meer duren

Het mogelijk negatief effect van dit militair conflict op de reële economie verloopt in de eerste plaats via de stijgende energiekost en het resulterend vraag remmend effect. Daarnaast is er ook het effect van onzekerheid op investeringsbeslissingen en internationale reizen. Economen gaan ervan uit dat er pas bij een olieprijs die meerdere weken boven de 100 USD vertoeft, een betekenisvolle impact op de inflatie en economie zou zijn. Dus laat ons hopen dat er komende week een kentering komt die vooruitzicht biedt op een heropening van de Perzische Golf en de energieprijzen doet terugvallen.

Dat kan zijn: onderhandelingen over een bestand, een regimewissel en/of het voldoende uitschakelen van Iraanse militaire slagkracht. President Trump rekent in de eerste plaats op dat laatste, maar heeft allicht het ultieme doel van een regimewissel in zijn hoofd. Het enige wat hem allicht van gedacht kan doen veranderen is wanneer de olieprijzen te ver oplopen en de beurzen zwaar onderuit zouden gaan. Want met een oplopende inflatie en economische groeivertraging wil hij niet naar de mid-term verkiezingen gaan in november.

Stand van zaken op de beurzen

Hoewel de eerste reacties nog mild waren (waarbij de markten ervan uitgingen dat het niet te lang zou duren) is er na een week toch wat schade zichtbaar op de beurzen. De Amerikaanse S&P500 daalde op weekbasis met 2%, maar de Europese en Aziatische beurzen zelfs met ruim 5%, vermits deze gevoeliger zijn voor de fors gestegen energieprijzen. De grootste koersdalingen deden zich voor bij de conjunctuur- en energiegevoelige cyclische sectoren zoals chemie, metalen, bouwmaterialen, auto’s, industrie, duurzame consumptiegoederen (bvb. luxe) en financiële aandelen. Defensieve sectoren hielden wat beter stand. En de enige sectoren die in deze context konden stijgen waren energie en de defensie-industrie.

Vlucht naar veiligheid

In tegenstelling tot bij gewoonlijke risk-off bewegingen was er vorige week geen vlucht naar staatsobligaties. De lange-termijn-rentes stegen zelfs (gemiddeld +20 bp) door de verwachting van stijgende inflatie, waarbij de centrale banken minder geneigd zouden zijn om de beleidsrentes nog verder te verlagen. Op vlak van munten was er naast de Zwitserse frank nu ook duidelijk een vlucht naar de Amerikaanse dollar, waardoor deze kon herstellen na de daling van eerder dit jaar. Meteen na het uitbreken van het conflict profiteerden ook de goud- en zilverprijs, maar deze vielen nadien wat terug door de sterkte van de USD.

Hogere Europese inflatie en zwakkere Amerikaanse arbeidsmarkt

De voorbije week werden heel wat economische data gepubliceerd over de maand februari. Met de vertrouwensindicatoren zoals ISM en PMI ging het tot vorige maand de goede richting uit, waarbij ook de industrie leek te herstellen. Maar dat was natuurlijk voor de mogelijke vertrouwensschok verbonden aan het conflict in het Midden-Oosten. 
Anderzijds waren er ook al enkele teleurstellingen: de inflatie in de eurozone is onverwacht weer opgeveerd van 1,7% naar 1,9%. En ondanks een vrij veerkrachtige Amerikaanse economie, is de arbeidsmarkt duidelijk verzwakt. In februari gingen er 92.000 jobs verloren, tegenover een verwachte jobcreatie van +55.000. En de cijfers over de 2 voorgaande maanden werden met 69.000 neerwaarts bijgesteld. Dit resulteerde in een verdere toename van de werkloosheidsgraad van 4,3% naar 4,4%. De Amerikaanse arbeidsmarkt leidt onder de onzekerheid rond de invoertarieven en de geleidelijke vervanging van arbeid door AI.

Hoewel dit de kans opnieuw verhoogt op een mogelijke FED-renteverlaging in juni, zal de uiteindelijke beslissing toch vooral afhangen van hoeveel de inflatie de komende maanden opveert in navolging van de gestegen energieprijzen.

Bijgevolg is het de komende dagen en weken vooral uitkijken hoe het conflict met Iran evolueert en wanneer de scheepvaart in de Straat van Hormuz normaliseert.  

Bron: Factset