Het keuzebeding: ideaal voor getrouwde koppels

De flexibiliteit van het keuzebeding

Als Michel en Isabelle een keuzebeding in hun huwelijkscontract opnemen, laten ze hun opties open.
Bij Michels overlijden, kan Isabelle kiezen: ze houdt de volledige eigendom, of het vruchtgebruik van alle of een deel van de gemeenschappelijke goederen, afhankelijk van de situatie op het moment van het openvallen van de nalatenschap.
Ze mag ook de basisregel toepassen. Daarmee deelt ze het gemeenschappelijke vermogen in twee, en draagt ze een deel van hun bezittingen over aan de kinderen. Partners die getrouwd zijn met scheiding van goederen waaraan een gemeenschap van aanwinsten werd toegevoegd, kunnen ook een keuzebeding opnemen. Met deze ‘mini-gemeenschap’ maken ze goederen gemeenschappelijk die ze willen verdelen als het huwelijksvermogensstelsel wordt ontbonden.

Reserve voor de stiefkinderen

Volgens het burgerlijk recht maakt het door Isabelle gekozen vermogen geen deel uit van de nalatenschap van Michel. Het valt dus niet onder de toepasselijke regels van wettelijke erfopvolging.
Hun gezamenlijke kinderen erven de nalatenschap van Isabelle. Maar dat geldt niet voor de kinderen die niet gezamenlijk zijn. Daarom herkwalificeert de wet elke toebedeling aan de langstlevende echtgenoot, die meer dan de helft van de gemeenschap bedraagt, als een schenking. De wetgever houdt bij schenkingen rekening met het reservataire gedeelte van de kinderen (wettelijk minimumdeel waar ze recht op hebben).
De reserve van Isabelle's stiefkinderen blijft dus intact, wàt ze ook beslist in de keuzeclausule. Vermindert het huwelijksvoordeel hun reservataire deel, dan mogen zij vragen om het te verminderen. Ze hebben dan een vordering op Isabelle.
Het blijft zo dat de kinderen uit het vorige huwelijk van Michel in het nadeel kunnen zijn ten opzichte van de twee gemeenschappelijke kinderen. Respect voor het reservataire deel staat niet synoniem met gelijkheid tussen kinderen.