Is het fiscale langetermijnsparen in gevaar?

Onlangs stelde Vincent van Peteghem, minister van Financiën in de federale regering, zijn fiscaal hervormingsplan voor. Daarin stelt hij onder meer voor om zowel het belastingvoordeel voor individuele levensverzekeringen in het langetermijnsparen als het hogere plafondbedrag voor pensioensparen af te schaffen vanaf 1 januari 2024.

Langetermijnsparen en pensioensparen behoren tot de zogenaamde derde pensioenpijler. Wie via die pijler spaart, komt in aanmerking voor een fiscaal voordeel via zijn belastingaangifte.

Verhoogd plafond

Bij pensioensparen bestaan er vandaag (inkomstenjaar 2023) twee fiscale plafonds:

• 990 euro met een fiscaal voordeel tot 297 euro.
• 1.270 euro met een fiscaal voordeel tot 317,50 euro.

Het standaardplafond bedraagt dus 990 euro per jaar. U krijgt hiervoor 30% belastingvermindering op uw gestorte bedragen, dus maximaal 297 euro per jaar bij een volledige storting van 990 euro.

Wilt u extra pensioenkapitaal opbouwen, dan kunt u kiezen voor het verhoogd plafondbedrag van maximaal 1.270 euro per jaar. U krijgt dan 25% belastingvermindering op het gestorte bedrag, dus maximaal 317,50 euro per jaar.

U bekomt deze fiscale voordelen via de aangifte in de personenbelasting. In beide scenario’s is de belastingvermindering verrekenbaar en niet terugbetaalbaar. Dat betekent: wie geen belastingen verschuldigd is, krijgt geen belastingvermindering.

Als het voorstel van de minister wordt goedgekeurd, kunt u vanaf 1 januari 2024 enkel nog voor het standaardplafond kiezen.

Langetermijnsparen

Via de spaarformule van langetermijnsparen kunt u jaarlijks tot 2.350 euro (inkomstenjaar 2023) storten in bijvoorbeeld een spaarverzekering. U kunt zo 30% van het gestorte bedrag maximaal recupereren, eveneens via de aangifte in de personenbelasting.

Minister Van Peteghem wil vanaf 2024 een einde maken aan dit fiscale voordeel. Het fiscale voordeel zou wel van toepassing blijven voor bestaande contracten.

Mocht het langetermijnsparen vanaf 1 januari 2024 inderdaad worden afgeschaft, dan kunt u overwegen om in 2023 alsnog een langetermijnspaarcontract af te sluiten. Bij de bepaling van het premiebedrag laat u zich dan best begeleiden door uw Private Banker. De hoogte van de maximale premie hangt immers af van verschillende factoren (netto belastbaar inkomen, bestaande contracten, hypothecaire leningen en voldoende belastbare basis) en moet nauwgezet worden berekend.

Langetermijnsparen of pensioensparen?

Beide systemen zijn bedoeld om een aanvullend pensioen op te bouwen met een fiscaal voordeel. Pensioensparen is mogelijk via zowel een verzekerings- als een bankformule. Langetermijnsparen kan enkel via een verzekeringsformule.

Het bedrag dat u bij langetermijnsparen fiscaal in mindering mag brengen, hangt dus wel af van uw netto belastbaar beroepsinkomen en kan ook beïnvloed worden door hypothecaire leningen voor de eigen of niet-eigen woning.

Zowel in het pensioen- als in het langetermijnsparen moet er bovendien voldoende belastbare basis aanwezig te zijn om effectief van de belastingvermindering gebruik te kunnen maken.

Ter info: beide fiscale voordelen worden nog verhoogd met de gemeentelijke opcentiemen, waardoor het uiteindelijke fiscale voordeel nog wat groter uitvalt.

Nuttig om te weten

• Op uw 60ste verjaardag (of op de tiende verjaardag van het contract als het onderschreven werd vanaf 55 jaar) past de overheid zowel voor pensioen- als langetermijnsparen een fiscaalvriendelijke ‘anticipatieve heffing’ toe. Die bedraagt 8% voor pensioensparen en 10% voor langetermijnsparen.
• Kapitaal opvragen voordat de anticipatieve heffing heeft plaatsgevonden, is doorgaans nadelig.
• Stortingen voor pensioensparen zijn slechts mogelijk tot en met de laatste dag van het jaar waarin u 64 jaar wordt.
• Met langetermijnsparen kunt u beginnen tot net voor uw 65ste verjaardag (dus in extremis tot de dag vóór uw 65ste verjaardag). Premiestortingen zijn mogelijk na uw 65ste verjaardag voor zover het contract hierin voorziet.
• Wanneer u na uw 55ste een pensioen- of langetermijnspaarcontract afsluit, is het belangrijk dat u het gewenste jaarlijkse bedrag al meteen stort vanaf het eerste jaar van uw contract.