Nieuw samengesteld gezin: plan uw nalatenschap

Bij de hervorming van het erfrecht in 2018 hield de wetgever rekening met de maatschappelijke evolutie van een ‘gezin’. Een kind wordt vandaag immers niet meer per se door beide biologische ouders opgevoed.

Hoewel de regels van de wettelijke erfopvolging gebaseerd blijven op bloedverwantschap, bestaan er heel wat mogelijkheden op het vlak van successieplanning. Zo kunt u bijvoorbeeld regelen dat uw (nieuwe) partner extra wordt beschermd, kunt u uw kinderen bevoordelen of kunt u een deel van uw vermogen nalaten aan uw stiefkinderen.

Successierechten tussen partners

Tussen echtgenoten en wettelijk samenwonenden worden erfenissen belast tegen de tarieven in rechte lijn. Bovendien is de gezinswoning in alle drie de gewesten vrijgesteld.

Deze voordelen gelden ook voor feitelijk samenwonenden in Vlaanderen indien de samenwoning ten minste één jaar (tarief rechte lijn) of drie jaar (vrijstelling gezinswoning) heeft geduurd.

Dit is niet het geval in de rest van het land, waar feitelijk samenwonenden progressieve successierechten van 30% tot 80% moeten betalen als ze erven.

U kunt de totale belastingdruk verminderen door uw nalatenschap te verdelen, waarbij elke erfgenaam belastingen betaalt op zijn netto-aandeel.

Fiscale gelijkstelling van stiefkinderen

Uw kinderen worden uiteraard ook belast tegen het tarief in rechte lijn voor zowel de successie- als de schenkingsrechten. Voor uw stiefkinderen, die alleen van u erven als u daar in uw testament in voorziet, bepaalt het gewest daarvoor de tarieven:

• In Vlaanderen genieten zij van de voordelige tarieven in rechte lijn, ongeacht of u gehuwd bent, wettelijk samenwoont of op het ogenblik van uw overlijden feitelijk samenwoont met de biologische ouder van het kind gedurende ten minste één jaar.
• In Wallonië profiteren uw stiefkinderen alleen van de tarieven in rechte lijn als u getrouwd bent of wettelijk samenwoont.
• De regeling in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is vergelijkbaar met die in Wallonië, behalve dat ze alleen van toepassing is op de successierechten.

In alle drie de gewesten maakt het niet uit welke partner als eerste sterft. Alleen het al dan niet nog bestaan van de relatie op het moment van overlijden wordt in aanmerking genomen bij de bepaling van het toepasselijke tarief.

Wat met pleeg – of zorgkinderen?

Pleeg– of zorgkinderen worden in bepaalde gevallen gelijkgesteld met biologische kinderen. Zij genieten dan eveneens de verlaagde tarieven in rechte lijn.

• In Vlaanderen gaat het om kinderen die van de overledene of de schenker (en/of diens partner) hoofdzakelijk de hulp en zorg hebben gekregen die kinderen normaliter van hun ouders krijgen gedurende een ononderbroken periode van drie jaar vóór de leeftijd van 21 jaar.
• In Wallonië geldt de gelijkstelling voor kinderen die de overledene of de donor als pleegouder of voogd heeft opgevoed, op voorwaarde dat deze kinderen gedurende een ononderbroken periode van zes jaar voordat ze 21 jaar worden, hoofdzakelijk van deze persoon (en/of diens partner) de zorg en bijstand hebben gekregen die kinderen normaal van hun ouders krijgen.
• In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest gaat het om niet-biologische kinderen die ten minste één jaar ononderbroken bij de overledene hebben gewoond en van de overledene en/of zijn of haar partner hoofdzakelijk de zorg en bijstand hebben gekregen die kinderen normaal van hun ouders krijgen.

Merk op dat deze gelijkstelling enkel geldt voor het toe te passen tarief, aangezien pleeg – of zorgkinderen niet automatisch van hun pleegouders erven.

Aarzel niet om contact op te nemen met uw relatiebeheerder als u nog vragen hebt