China hertekent de wereldindustrie

Heel verschillende interne en externe markt

De Chinese economische situatie is vrij paradoxaal. Enerzijds blijven de groei-indicatoren gematigd: de consumptie blijft zwak, de vastgoedsector is nog kwetsbaar en de kredietvraag kent geen uitgesproken herstel. Anderzijds zien we steeds meer Chinese merken in de westerse economieën, wat wijst op een verandering in hun industriële model. Elektrische wagens, batterijen, zonnepanelen, robotica, werktuigmachines: allemaal sectoren die deze verschuiving naar hogere marktsegmenten illustreren. Chinese bedrijven produceren niet langer goedkope basisproducten, maar bieden nu technologisch zeer hoogstaande producten aan tegen scherpe prijzen waarmee andere bedrijven maar moeilijk kunnen concurreren. Deze ‘economie 2.0’ is gemakkelijk kwantificeerbaar: het handelsoverschot staat op een recordhoogte (1200 miljard in 2025 volgens Reuters!), zelfs al zijn de interacties met de Verenigde Staten sterk veranderd. Dit cijfer toont een spreiding in de partnerships aan, met name naar Zuidoost-Azië, Latijns-Amerika, Afrika en Europa.

Een wereldhandel in volle ontwikkeling

Het Europese geval is interessant omdat deze ontwikkeling er bijzonder duidelijk is. Zo is volgens Eurostat de Europese import uit China tussen 2015 en 2025 met 89% gestegen (bijna 560 miljard euro). Inmiddels komt meer dan een vijfde van onze import (22,3%) uit China, met een groeiend aandeel producten met hoge toegevoegde waarde. Deze stijging komt vooral door de sectoren van elektrische voertuigen, batterijen en chemie. Ons economische model staat ter discussie, enerzijds omdat enkele belangrijke sectoren hun leiderschapspositie zijn kwijtgespeeld en ook door de felle strijd op het gebied van concurrentievermogen en prijzen, anderzijds door de daling van onze wereldexport ten voordele van China (verlies van bijna 10% in twintig jaar voor de EU tegenover een stijging van bijna 20% voor China). Uit een recente analyse van Goldman Sachs blijkt dat de voornaamste bedreiging voor de Europese groei niet zozeer het bilaterale handelstekort is maar wel het verlies aan marktaandelen ten opzichte van China op derde markten. Met andere woorden, China vergroot niet enkel zijn marktaandelen in Europa maar verovert ook marktaandelen van Europese bedrijven elders in de wereld. Voor onze economie is dat laatste ongetwijfeld het zorgwekkendst.

De Duitse casus

Als we even stilstaan bij Duitsland, wordt de kentering die zich momenteel voordoet pas echt duidelijk. Jarenlang hebben de Duitsers wagens en industriële uitrusting naar China uitgevoerd. Vandaag kopen de Chinezen niet enkel minder Duitse industriële producten, maar worden ze bovendien concurrenten in diezelfde segmenten. De Duitse import uit China stijgt terwijl de export naar China daalt. Met name in de autosector zijn deze spanningen zichtbaar: na twee decennia waarin China een groeimarkt was voor de Duitse premiummerken, vormt het land nu een belangrijke concurrentiële uitdaging. 

Rentetarieven die de huidige dynamiek ondersteunen

Interessant op wereldniveau is dat het renteverschil tussen de Verenigde Staten en China nog is vergroot. De Fed heeft recent haar rente met 25 basispunten verhoogd terwijl China zijn rente op een laag niveau houdt om zijn economie te ondersteunen. Dit renteverschil kan het prijsconcurrentievermogen van Chinese exporteurs nog versterken, maar toont ook aan dat in China de economische situatie op de binnenlandse markt delicaat blijft. En zo zijn we weer bij onze initiële paradox aanbeland: een dalende binnenlandse markt en een land dat meer afzetmarkten zoekt in het buitenland. Als belegger blijven we dus best genuanceerd. China heeft weliswaar nu de technologische en industriële capaciteiten om meer te concurreren in segmenten met hoge toegevoegde waarde, met een herverdeling van marktaandelen op wereldniveau. Toch moeten we voorzichtig blijven gelet op de binnenlandse situatie van het land. De Chinese consumptie en de vastgoedsector moeten tekenen van herstel tonen en dat is nog niet echt het geval. Een economie in volle verandering, die bij nadere beschouwing boeiend is, maar met nog enkele zwakke punten.