Twee stromingen, één impact: hoe klimaat en geopolitiek de markten beïnvloeden

Geopolitiek: olie onder druk

Op 8 juli verklaarde president Trump het Iran-akkoord "beëindigd" na een escalatie in de Perzische Golf. De marktreactie volgde onmiddellijk. De olieprijs steeg vier opeenvolgende dagen na een reeks maatregelen: het herstel van de blokkade op Iraanse havens door Washington, een heffing van 20% op vracht door de Straat van Hormuz op 13 juli en als tegenreactie een Iraanse dreiging om alle energie-export uit het Midden-Oosten stil te leggen. Het resultaat was duidelijk: De Brent naderde 85 USD, een stijging van ruim 11% in drie sessies.

Goud toonde een volatiel patroon: eerst een dip door een sterkere dollar en oplopende renteverwachtingen, gevolgd door een beperkt herstel dankzij de vluchthavenreflex, maar zonder duidelijke trend. Europese aandelen openden telkens fors lager bij nieuwe escalaties, maar herstelden zich grotendeels binnen dezelfde sessie. De markten hadden kennelijk een deel van deze risico’s al ingeprijsd.

Klimaat: El Niño en climateflation slaan toe

Een nieuw begrip daagt meer en meer op: climateflation. Inflatie gedreven door klimaatgerelateerde schokken in vraag en aanbod.

Naast de geopolitieke spanningen verergert het klimaat eveneens de inflatiedruk. Volgens de NOAA (de Amerikaanse National Oceanic and Atmospheric Administration) en de WMO (World Meteorological Organization) is er 63-80% kans op een zeer sterke El Niño, mogelijk de krachtigste sinds 1950. Eerdere episodes van dit fenomeen kostten de wereldeconomie tussen de 4.100 en 5.700 miljard USD aan inkomsten.

De gevolgen zullen vooral voelbaar zijn in Australië, India, Zuidoost-Azië en Zuid-Amerika. Dit zijn cruciale regio’s voor de productie van rijst, palmolie, suiker en cacao.

Ook Europa ondervindt de impact. Tijdens de recente hittegolf daalde de Franse nucleaire productie met 7% door koelwaterbeperkingen, terwijl België en Nederland te maken kregen met exploderende stroomprijzen. Hitte drukt het aanbod op diverse manieren: nucleaire centrales moeten hun productie terugschroeven, waterkracht valt weg door droogte, en windenergie presteert slechter bij hogedrukgebieden. Gas moet dat gat opvullen, wat leidt tot extreme prijsvolatiliteit.

Europa zet intussen een derde kracht in beweging: de hervorming van het emissiehandelsysteem (ETS), een systeem van de Europese unie om vervuiling door grote bedrijven tegen te gaan, ook gekend als de CO2-taks. Onder druk van industrie en politiek heeft de Europese Commissie een aangepast voorstel gelanceerd dat klimaatdoelen behoudt, maar bedrijven meer ademruimte en investeringszekerheid biedt.

Wie wint, wie verliest?

De impact van deze dubbele schok is onevenredig verdeeld, wat zowel risico’s als kansen creëert.

Aan de verliezende kant staan voedselverwerkers en retailers in Azië, waar voedsel tot 45% van de consumptieprijsindex (CPI) uitmaakt. Ook energie-intensieve bedrijven zonder afgedekte stroomkosten en nutsbedrijven met beperkte flexibiliteit lopen groot risico. Verzekeraars zien hun claims stijgen door oogstschade en natuurrampen.

Aan de winnende kant profiteren landbouwexporteurs in Noord- en Zuid-Amerika (met name maïs- en sojaproducenten) van betere groeicondities. Flexibele energieproducenten, zoals gascentrales en batterijopslagbedrijven, en Noord-Amerikaanse gasleveranciers hebben baat bij de toenemende volatiliteit. Ook alternatieve energie en energie-efficiëntie blijven hot topics.

Navigeren in een wereld van wind en golven

De komende maanden zullen geopolitiek en klimaat hand in hand gaan, met inflatie als bindende factor. Beleggers die zich hierop voorbereiden, kunnen niet alleen risico’s mitigeren, maar ook kansen grijpen in een markt die steeds volatieler wordt.

Een gerichte strategie zou kunnen bestaan uit diversificatie in sectoren die profiteren van volatiliteit, posities in alternatieve energie of inflatie-indekking door reële activa. Terwijl El Niño invloed kan hebben op windpatronen, golfhoogtes en temperaturen, blijven ook de markten in beweging.

Elke dag vindt u onze marktanalyses op de site 'MyExperts' onder 'Markten', of in uw mailbox via de dagelijkse nieuwsbrief van MyExperts.