Focus op China

Een volwassenere markt?

Iedereen kent nog wel deze clichés over de Chinese economie: “China is de fabriek van de wereld” of “Als China vertraagt, hapert de hele wereldeconomie”. Deze retoriek brengt ons vijftien tot twintig jaar terug in de tijd toen China economisch volop aan het boomen was en zijn bbp met bijna 10% steeg. Het land bezat nog alle kenmerken van een opkomende markt: een bevolking met een vrij hoog armoedeniveau, een verschuiving van de arbeidskrachten van landbouw naar industrie, een exploderende vastgoedsector en infrastructuur die op grote schaal werd gebouwd. Deze periode lijkt nu achter de rug en de Chinese markt is volwassener geworden: diensten vertegenwoordigen vandaag meer dan de helft van het bbp, sinds 2022 daalt de bevolking en de industrialisering begint enigszins af te nemen. Als Europeanen kennen we maar al te goed deze ontwikkeling. Daarom verwachten de analisten in 2026 een groei van circa 4,5%. Cijfers die nog ruim hoger liggen dan die van ontwikkelde economieën, maar veel minder spectaculair dan vroeger. Die cijfers mogen dan wel de weerspiegeling zijn van een economie in natuurlijke transitie, ze wijzen nog altijd op belangrijke structurele uitdagingen.

Een zorgwekkende vastgoedmarkt

Jarenlang was de vastgoedsector de pijler van de Chinese groei. De cijfers spreken voor zich: begin jaren 2020 was de bewoonbare oppervlakte per persoon er hoger dan die in alle grote Europese landen. En de vastgoedsector (uitgezonderd infrastructuur) alleen al was goed voor 25% van de Chinese economie (tegen 18% in de Verenigde Staten, waar vastgoed ook zeer belangrijk is). Deze situatie was het resultaat van een beleid dat Peking tussen 2000 en 2020 heeft gevoerd: een zeer gemakkelijke toegang tot krediet voor projectontwikkelaars en schuldniveaus die soms duizelingwekkend hoog waren. Naar het voorbeeld van de vastgoedbubbels die westerse maatschappijen hebben gekend, was het geloof in een oneindige stijging van de vastgoedprijzen wijdverbreid. Maar uiteindelijk kwam er dan toch de oververhitting: de schulden van de projectontwikkelaars kwamen aan het licht, sommigen gingen failliet en het hele systeem werd ter discussie gesteld. Ondanks enkele tekenen van herstel na overheidsincentives is het vertrouwen van de gezinnen sterk aangetast en blijft wegen op de totale groei.

Een historisch lage markt

Interessant is om zich te buigen over de waarderingsniveaus van de Chinese beurs. Momenteel worden Chinese aandelen met duidelijke kortingen verhandeld ten opzichte van Amerikaanse en Europese markten. Volgens de geselecteerde indexen schommelt de PER (price/earnings ratio) van de Chinese markt tussen 9 en 13, tegenover 17-18 voor Europa en meer dan 25 voor de Verenigde Staten. Deze onderwaardering is begonnen met de striktere regelgeving voor bepaalde sectoren (denken we maar aan Jack Ma, oprichter van Alibaba, die buitenspel werd gezet) en is nog versterkt met het faillissement van de vastgoedgigant Evergrande. Sindsdien is ze vrij courant  en houdt aan, zelfs met de steunmaatregelen van Peking. Het is evident dat een zwak PER lang zwak kan blijven. Deze ratio vertaalt immers de aanhoudende twijfels van beleggers over de economische vooruitzichten van het land.

En de geopolitiek in dit alles?

De geopolitieke context helpt uiteraard niet om het vertrouwen te herstellen. China voert een groot deel van zijn energie in en zijn aardolie wordt hoofdzakelijk via de Straat van Hormuz aangevoerd. De instabiliteit in de regio leidt nu tot hogere kosten en vooral een verstoord handelsverkeer. Hoewel Peking tal van initiatieven heeft genomen om zijn bevoorradingsbronnen te diversifiëren, moeten we dit geopolitiek risico toch in het oog blijven houden. Hoe langer deze situatie aanhoudt, hoe groter de impact zal zijn op de beleggers en op het vertrouwen van de gezinnen. Met de toestand in het Midden-Oosten zouden we bijna vergeten dat de handelsspanningen tussen China en de Verenigde Staten allesbehalve voorbij zijn! Nog iets dus waaraan we moeten denken en dat de prijzen en de perceptie van de Chinese consument zou kunnen beïnvloeden. Ondertussen blijft de Chinese centrale bank maar goudstaven stapelen, met alleen al in juni een recordaankoop van 15 ton. Teken dat de context bijzonder gespannen is?

Uiteindelijk blijft de Chinese economie op wereldniveau een essentiële plaats innemen. Maar de tegenwinden blazen nog hard. De vastgoedcrisis is niet volledig opgelost, de geopolitieke omgeving is complex en de regering heeft nog geen echt massale steun gelanceerd. Ook al is een herstel volkomen mogelijk, blijven we toch best voorzichtig zolang de indicatoren niet blijvend verbeteren.