Van bloedtest tot selfie: hoe AI medische diagnostiek verandert

Een bloedtest die kanker opspoort?

Een eenvoudige bloedafname die kanker kan opsporen voordat de eerste symptomen verschijnen. Het lijkt science fiction, maar dankzij liquid biopsies komt dit dichterbij. Deze tests zoeken naar kleine hoeveelheden tumor-DNA in het bloed. AI helpt om enorme hoeveelheden genetische informatie te analyseren, en afwijkende patronen te herkennen.

Het Amerikaanse Guardant Health kreeg reeds in 2024 goedkeuring voor Shield, een bloedtest voor darmkankerscreening. Ook Grail ontwikkelde een test die signalen van meer dan 50 kankertypes kan herkennen. Vroegtijdige opsporing kan de behandelingskansen verbeteren. Bovendien zijn bloedtests eenvoudig te herhalen en gebruiken ze geen ioniserende straling, in tegenstelling tot PET-scans. 

Van duizenden dollars naar een betaalbare test

De betaalbaarheid is minstens even belangrijk als de technologie. Waar complexe genetische analyses vroeger tot 10.000 dollar konden kosten, zijn bepaalde commerciële bloedtests vandaag beschikbaar voor ongeveer 500 euro. Goedkopere DNA-sequencing, automatisering en efficiëntere data-analyse ondersteunen deze kostenverlaging.

Ook de terugbetaling komt op gang. De Shield-test wordt inmiddels door Medicare en bepaalde Amerikaanse private verzekeraars vergoed. Dat kan de toegankelijkheid vergroten en de commerciële toepassing versnellen. Diagnostiek vormt zo een potentiële langetermijngroeimarkt, waarin zowel het aantal tests als de toepassingsmogelijkheden kunnen toenemen.

De mogelijkheden reiken verder dan kankeropsporing. Door het genetische profiel van tumoren te analyseren, kunnen artsen gerichter behandelingen selecteren. De ontwikkeling van gepersonaliseerde kankervaccins, zoals bij Moderna en Merck, illustreert het groeiende belang van genetische analyses in de geneeskunde.

Kan een selfie de overlevingskansen voorspellen?

Eergisteren publiceerden onderzoekers van Mass General Brigham in Massachusetts resultaten van een AI-model dat op basis van een gezichtsfoto informatie kan afleiden over de biologische leeftijd en de overlevingskansen van kankerpatiënten.

Het model werd getraind op meer dan 40 miljoen gezichtsbeelden. De technologie bevindt zich nog in de onderzoeksfase, maar illustreert hoe AI nieuwe medische inzichten kan halen uit ogenschijnlijk eenvoudige gegevens.

Drie gezichten van een veranderende sector

De sector van ‘Life Sciences’ en Diagnostiek omvat verschillende activiteiten. Traditionele diagnostiek richt zich onder meer op routinetests en laboratoriumautomatisering.

Een tweede groep, waaronder bijvoorbeeld Guardant Health, is betrokken bij genetische analyses en precisiediagnostiek.

Daarnaast leveren bedrijven zoals Thermo Fisher instrumenten, reagentia en apparatuur voor onderzoek en geneesmiddelenontwikkeling door biotechnologiebedrijven. 

Het resultatenseizoen als graadmeter

De komende kwartaalresultaten kunnen meer inzicht geven in deze markt. Naast de structurele vraag naar geavanceerde diagnostiek speelt het herstel van de bio techsector een rol. Wanneer biotechbedrijven opnieuw meer investeren in onderzoek, kan dat bijvoorbeeld de vraag naar laboratoriumapparatuur ondersteunen.

Beleggers zullen daarom letten op de omzetgroei, onderzoeksbudgetten, bestellingen en investeringen in nieuwe technologie.

Mogelijkheden, maar ook uitdagingen

Dit domein biedt opportuniteiten, maar ook risico’s. Nieuwe bloedtests moeten hun betrouwbaarheid en klinische meerwaarde bewijzen. Foutieve resultaten, regelgeving, terugbetaling en kostprijs blijven uitdagingen. Bovendien vervangen bloedtests voorlopig nog geen klassieke screeningsmethoden.

Toch evolueert diagnostiek van het vaststellen van ziektes naar het vroeger herkennen, beter begrijpen en gerichter behandelen ervan. Zo wordt dit een belangrijk toepassingsgebied van Artificiële Intelligentie binnen de medische sector.