Voorspelbare doch gematigde marktreactie

Initieel gematigde marktreactie

De initiële marktreactie op de gebeurtenissen van over het weekend in Iran lag in de lijn van wat algemeen verwacht kon worden. De olieprijs ging omhoog, veilige havens zoals goud deden het goed alsook defensieaandelen, terwijl de aandelenmarkten met een aantal voor de hand liggende groepen zoals luchtvaartmaatschappijen wat achteruit moesten. Het viel vooral op dat de verliezen op de aandelenmarkten beperkt bleven in Europa en Azië, terwijl in de Verenigde Staten de markt stabiel bleven. De technologiewaarden, die het nochtans de afgelopen weken relatief moeilijk hadden, waren omwille van hun sterke balans en cashflow in trek; de Nasdaq steeg alsook de dollar. Investeerders gaan er duidelijk van uit dat we kijken naar een conflict met een relatief beperkte duurtijd, waarbij de oliemarkten niet al te erg worden ontwricht.

Iran speelt de “long game”

Nochtans is de strategie van Iran er net op gebaseerd om de regio en de energiemarkten zoveel mogelijk te verstoren. Het ultieme doel van de Iraanse machthebbers is te proberen het regime in zijn huidige vorm te laten overleven. Daarbij lijken ze ervan uit te gaan dat de Amerikaanse politieke steun op het thuisfront voor een langdurig conflict eerder beperkt is en dat president Donald Trump maar een relatief korte periode, een ‘window of opportunity’ heeft om zijn doelstellingen, waaronder dus ook  een regimewissel, te realiseren. Er wordt dus gehoopt dat na een initiële golf van aanvallen er zal teruggevallen worden op onderhandelingen.

Iran heeft drie hefbomen. De eerste en misschien wel de belangrijkste is: tijd. Waarschijnlijk is het Iraanse regime door de jarenlange sancties en de recente 12-daagse oorlog verzwakt. Maar toch krijg je het gevoel dat er nog een zekere terughoudendheid is op het gebied van tegenaanvallen. Door niet alle wapens ineens in te zetten wordt er geprobeerd de duurtijd van het conflict zoveel mogelijk te verlengen in de hoop dat de politieke wil om verder te gaan met de acties in de Verenigde Staten afneemt.

Ten tweede is er de Straat van Hormuz. Gisteren verklaarde Iran dat die Straat, de belangrijkste energieslagader van de wereld, gesloten is. Dit is niet een poort die op slot gaat. Maar door schepen te bedreigen met aanvallen valt de facto het scheepvaart-verkeer stil. En dat scheepvaartverkeer is goed voor zowat 20% van het wereldaanbod! Hiermee hopen de Iraanse leiders de olieprijs boven de USD 100 te duwen. Wat een serieuze economische impact – niet in het minst op de inflatie – kan hebben. Dit is een indirecte manier om de wereldeconomie en dus ook de Amerikaanse economie te treffen. Een (sterk) oplopende inflatie zou het bovendien ook voor de Fed moeilijk maken om de rente verder te verlagen.

Ten slotte wordt er geprobeerd om het conflict te exporteren, lees te laten escaleren in de regio. Met aanvallen op de andere Golfstaten en vooral op de olie-infrastructuur en de tankers, is een bijkomende manier om een aanbodschok in de oliemarkt te veroorzaken.

Zoeken naar evenwicht

In eerste instantie blijft dit meer dan ooit een menselijk drama waarbij onze gedachten moeten uitgaan naar de slachtoffers aan beide kanten. Daarnaast blijft het zaak om ons zo goed mogelijk proberen te positioneren: een evenwicht te blijven zoeken naar het zo goed mogelijk interpreteren en afschermen van de risico’s, alsook het proberen te capteren van mogelijke opportuniteiten. De marktgeschiedenis leert ons dat eventueel scherpe terugvallen op de markten, ook na conflicten zoals bijvoorbeeld de twee Golfoorlogen in Irak, nadien relatief snel worden goedgemaakt. Op dit moment is de terugval te beperkt om hier zwaar op beginnen in te zetten.

De komende uren, dagen en weken is het belangrijk om de vinger aan de pols te houden en de situatie op de voet te volgen, met een bovengemiddelde aandacht voor de olieprijs, wetende dat het de strategie van Iran is deze omhoog te drijven. Als we hierbij dichter bij de USD 100 per vat of erboven zouden belanden zal de nervositeit en de volatiliteit op de markten toenemen. Dit is niet noodzakelijk een basisscenario, maar wel iets om mee rekening te houden. Wat nog maar eens aantoont dat grondstoffen- en energieonafhankelijkheid meer dan ooit belangrijk geworden zijn. En dat de grootste stierenmarkt in grondstoffen die de wereld ooit heeft gezien, waarschijnlijk nog maar pas is begonnen…

Bron: Factset