Vastgoed: planning en recht op aankoopvoordelen

Er zijn verschillende technieken om de overdracht van vastgoed op een successievriendelijke manier te realiseren.

• Vastgoed schenken met voorbehoud van vruchtgebruik: dit houdt in dat u, bij leven, de blote eigendom van een pand waarvan u volle eigenaar bent, geheel of gedeeltelijk schenkt. U behoudt het vruchtgebruik, wat betekent dat u het goed kunt blijven bewonen en/of verhuren.
• Een gesplitste aankoop: daarbij wordt de eigendom van het goed vanaf de aanschaf gesplitst. Concreet koopt u het vruchtgebruik en kopen uw kinderen (of een andere persoon) de blote eigendom. Om de aankoop van de blote eigendom te financieren, kunt u hen het benodigde bedrag schenken vóór de ondertekening van het compromis (in Wallonië en Brussel) of de authentieke akte in Vlaanderen. Bovendien moet de blote eigenaar over de benodigde middelen beschikken om zijn rechten te verwerven voordat er enige betaling plaatsvindt.

Incentives voor wie een eerste woning koopt

In beide gevallen wordt de begunstigde van de planning dus blote eigenaar van het pand. Veel ouders vrezen dat hun kinderen dan niet langer in aanmerking komen voor de voordelen met betrekking tot de registratierechten voor wie een eerste woning koopt.

Elk gewest voorziet inderdaad een specifiek regime voor de aankoop van een eerste woning, zodat mensen gemakkelijker een eigendom kunnen verwerven. In de verschillende gewestelijke regelingen moeten er een aantal voorwaarden worden nageleefd, maar het feit dat je blote eigenaar bent van (een deel van) een ander goed, maakt hiervan geen deel uit.

Vergeet evenwel niet dat, bij het uitdoven van het vruchtgebruik, de blote eigenaar volle eigenaar wordt. Het is dan mogelijk dat die niet langer in aanmerking komt voor de voordelen die voor een eerste aankoop bestemd zijn.

Voordeel per gewest

• Vlaanderen heeft het tarief voor de registratierechten (het zogenaamde verkooprecht) vastgelegd op 12%. Bij de aankoop van een eerste en enige woning geldt sinds 1 januari 2025 een verlaagd tarief van 2%. Dit voordeel vereist het naleven van een reeks voorwaarden.
• In Brussel bedragen de registratierechten normaal 12,5% van de verkoopprijs (inclusief kosten). Starters kunnen profiteren van een vrijstelling als ze voldoen aan een aantal voorwaarden. Concreet betalen ze geen registratierechten op de eerste schijf van €200.000, wat neerkomt op een fiscaal voordeel van maximaal €25.000.
• In Wallonië ten slotte bedragen de gewone registratiekosten ook 12,5%. Sinds 1 januari 2025 geldt voor de aankoop van een eigen en enige woning een verlaagd tarief van 3% onder bepaalde voorwaarden.

Bevoegd gewest

Het is belangrijk om te weten dat het bevoegde gewest datgene is waarin het betrokken pand gelegen is. Stel dat uw zoon het compromis heeft ondertekend voor de aankoop van zijn eerste woning in Elsene. Om in aanmerking te komen voor de vrijstelling op de eerste schijf van €200.000, moet hij voldoen aan de voorwaarden die door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zijn vastgesteld. Het maakt niet uit waar hij woont op het moment van de aankoop.