Verdachte periode: niet alleen voor schenkingen

Verdachte periode: niet alleen voor bankgiften

De verdachte periode voor niet-geregistreerde bankgiften is sinds 1 januari 2026 in alle gewesten verlengd tot 5 jaar. Als de schenker binnen die termijn overlijdt, wordt de waarde van de schenking opgenomen in zijn of haar nalatenschap. Op dat moment zijn successierechten verschuldigd.

Wat veel mensen niet weten, is dat de fiscale risicotermijn van 5 jaar ook in andere situaties speelt. Die termijn geldt bijvoorbeeld ook als u een schuld kwijtscheldt aan een van uw kinderen, of na de uitkering van een beleggingsverzekering. Kent u een vermogensvoordeel toe aan iemand anders, zonder een klassieke schenkingsakte te ondertekenen? Dan is er sprake van een onrechtstreekse schenking. U moet op dat moment rekening houden met een verdachte periode van 5 jaar, als u niet onmiddellijk de schenkingsrechten op deze bevoordeling afrekent.

Financiële transacties zonder tegenprestatie

Stel dat u een schuld kwijtscheldt aan uw dochter, of dat u een factuur betaalt voor de nieuwe keuken van uw zoon. In zo’n geval kent u uw kind een financieel voordeel toe, waar geen tegenprestatie tegenover staat. Dit is een onrechtstreekse schenking. Net als na een gewone bankgift, begint er dan een verdachte periode te lopen van 5 jaar. Overlijdt u binnen die periode, dan kan dat aanleiding geven tot een bijkomende heffing in de successierechten.

Goed om weten: bij uw overlijden kan de fiscus uw financiële transacties controleren tot enkele jaren terug. De fiscus kan grote overschrijvingen zonder een duidelijke tegenprestatie beschouwen als een onrechtstreekse schenking.

Verdachte periode bij beleggingsverzekering

Stel dat uw tante een beleggingsverzekering afsluit met u als begunstigde. Op die manier verschuift uw tante het belegde geld onrechtstreeks naar u. Op de eindvervaldag zal de verzekeraar het kapitaal aan u uitbetalen. U moet op dat voordeel mogelijks belasting betalen. Dat kan op 2 manieren verlopen.

• Ofwel is uw tante op de vervaldag al overleden. U ontvangt in dat geval het eindkapitaal op de vervaldag, als een soort van uitgestelde erfenis. U bent nu verplicht om een bijvoeglijke aangifte in te dienen voor haar nalatenschap. U zal successierechten moeten betalen op het ontvangen kapitaal.
• Ofwel ontvangt u het eindkapitaal als uw tante nog in leven is. In dat geval begint er op het moment van de uitkering een vijfjarige verdachte periode te lopen. Als uw tante tijdens die periode overlijdt, moet u het kapitaal bij haar overlijden opnemen in de nalatenschapsaangifte. U moet ook hier successierechten betalen.

Wil u zich indekken tegen dit risico? Dan kan u een tijdelijke overlijdensverzekering voor 5 jaar afsluiten, op het hoofd van uw tante. U verzekert als overlijdenskapitaal het bedrag van de geschatte successierechten die u moet betalen als uw tante binnen de 5 jaar overlijdt. Let wel op: wil u vermijden dat u successierechten moet betalen op het overlijdenskapitaal? Dan moet u de premie voor de verzekering zelf betalen.

Verdachte periode na verkoop van vastgoed

Stel dat u een onroerend goed verkoopt. 3 jaar later overlijdt u. Maar u hebt tegen die tijd al een groot deel van de verkoopopbrengst opgeleefd. Bij uw overlijden staat er dus nog maar een deel van het ontvangen bedrag op uw bankrekening. Uw erfgenamen lopen in zo’n geval het risico dat ze toch nog successierechten moeten betalen op (een deel van) het bedrag dat niet meer op uw rekening staat. De fiscus mag zich namelijk beroepen op een wettelijk vermoeden dat de verkoopopbrengst van een onroerend goed gedurende 5 jaar in uw vermogen blijft. Het is aan uw erfgenamen om te bewijzen wat u met de verkoopopbrengst hebt gedaan. Kunnen zij niet aantonen dat u het geld hebt opgeleefd, herbelegd of op een andere manier hebt gebruikt, dan worden ze op het volledige bedrag belast.

Dit risico geldt ook voor andere bedragen die officieel op uw rekening worden gestort, zoals een erfenis, een schenking of de uitkering van een IPT of groepsverzekering.

Hoe vermijd ik onverwachte kosten?

Bewaar nauwgezet alle bewijsstukken, zoals rekeninguittreksels, facturen, erkenning van schenking,… Als uw erfgenamen niet zwart op wit kunnen aantonen hoe u deze bedragen hebt gebruikt of herbelegd, gaat de fiscus ervan uit dat ze zich nog in uw vermogen bevinden. In dat geval moeten uw erfgenamen er successierechten op betalen. Het feit dat er minder geld op uw rekeningen staat dan het bedrag dat u hebt gekregen, is op zich geen overtuigend bewijs tegenover de fiscale administratie. Het volstaat evenmin om te zeggen dat er meer op de rekeningen staat dan de ontvangen verkoopopbrengst.

Een goede administratie is noodzakelijk om te kunnen antwoorden op vragen van de fiscale administratie. Belangrijke documenten en bewijsstukken bewaart u best in een digitale kluis, bijvoorbeeld in uw PaxFamilia bij BNP Paribas Fortis of in de IZIMI-kluis van het notariaat. Zo vermijdt u dat belangrijke documenten verloren gaan. U bespaart uw erfgenamen zo een lange zoektocht. En niet te vergeten: zorg dat uw notaris en uw nabestaanden na uw overlijden toegang hebben tot uw kluis.

Wil u meer informatie? Bespreek dit met uw relatiebeheerder, of maak een afspraak in een BNP Paribas Fortis-kantoor in uw buurt.