Vlaams regime familiale vennootschappen wijzigt

Schenkingen of verervingen van familiale vennootschappen kunnen in het Vlaams Gewest gebeuren tegen een fiscaal gunsttarief van:

• 0% bij een schenking;
• 3% of 7% bij een erfenis.

Een belangrijke voorwaarde is dat de vennootschap een economische activiteit heeft. Dit kan een handelsactiviteit, een landbouwactiviteit of een vrij beroep zijn.

Om misbruik uit te sluiten, gaat de wet ervan uit dat er geen reële economische activiteit is wanneer aan deze twee voorwaarden cumulatief is voldaan:

• ·vastgoed maakt meer dan de helft van de totale activa uit;
• de lonen en bezoldigingen vertegenwoordigen niet meer dan 1,5% van de totale activa.

Dit is evenwel een vermoeden. Meent u dat er tóch een reële economische activiteit is in uw familiale vennootschap, dan staat de wet u toe om het tegenbewijs te leveren.

Aanpassing van het regime

Het leveren van zo’n tegenbewijs is al jaren voer voor discussie. Volgens de Vlaamse belastingdienst (Vlabel) is het gunstregime alleen toegelaten als alle onroerende goederen in de vennootschap dienen voor de economische activiteit van de onderneming. Zit er privaat vastgoed in de vennootschap, dan is de gunstregeling uitgesloten.

De Vlaamse regering wil daarom het regime nu formeel aanpassen voor alle schenkingen en erfenissen vanaf 1 januari 2026. Zo wil ze voorkomen dat residentieel vastgoed en bouwgronden binnen familiale vennootschappen mee van het gunstregime kunnen gebruikmaken.

Ander vastgoed zoals magazijnen en kantoren wordt niet uitgesloten, ook niet wanneer dat niet voor de eigen activiteit wordt gebruikt maar wel wordt verhuurd aan derden.

Wat betekent dit concreet?

Onroerende goederen die voor bewoning bestemd zijn of daarvoor aangewend worden, zullen dus niet langer onder het gunstregime vallen. Het gaat concreet om residentieel vastgoed:

• dat rechtstreeks wordt aangehouden door de vennootschap waarvan de aandelen worden geschonken of vererfd;
• dat wordt aangehouden door een dochtervennootschap waarin de participatie minstens 10% bedraagt.

De waarde van zulke onroerende goederen wordt uit de totale aandelenwaarde gefilterd. Daarvoor zijn dan de normale tarieven in de schenk- of erfbelasting van toepassing.

Een bedrijfsrevisor of een gecertificeerd accountant moet een bijzonder verslag opstellen om de waarde van de aandelen en het aandeel van residentieel vastgoed te bepalen. Hiermee kunt u bij Vlabel een attest aanvragen dat de gehanteerde waardering bevestigt. Dat attest zou 60 dagen geldig blijven.

Uitzondering voor specifieke familiale vennootschappen

1. Ten eerste, moet de omzet voor minstens 75% worden gegenereerd door de uitoefening van een activiteit die betrekking heeft op residentieel vastgoed. Dat mag zowel gaan om de ontwikkeling, verhuur of verkoop ervan.
2. Ten tweede, moet de vennootschap in de 3 jaar voorafgaand aan de schenking of het overlijden minstens 1 tewerkgestelde werknemer (in voltijdse eenheden) tellen. Deze tewerkstelling moet ook behouden blijven tijdens de 3 jaar na de overdracht.

Herbekijk uw successieplanning

Bij de schenking of vererving van aandelen zal de waarde van de aandelen in de toekomst dus worden opgesplitst in een kwalificerend en een uitgesloten deel. Op het uitgesloten deel zijn de normale tarieven inzake roerende - en dus niet onroerende - goederen van toepassing.

De wijzigingen hebben mogelijk gevolgen voor de successieplanning van familiale vennootschappen. Als uw familiale vennootschap geen residentieel vastgoed of bouwgronden bevat, verandert er weinig. Maar als die wél residentieel vastgoed of bouwgronden bevat, kan een eventuele schenking of erfenis vanaf 1 januari 2026 tot hogere schenk- of erfbelasting leiden.

Het is dan ook belangrijk om uw successieplanning te herzien en eventueel aanpassingen te maken, om zo hoge belastingen te vermijden.