Cijfers aan weerskanten van de Atlantische Oceaan

Verenigde Naties en onderhandelingen achter de schermen

New York heeft de afgelopen dagen meer dan 130 staatshoofden en regeringsleiders verwelkomd. De algemene vergadering van de Verenigde Naties vormde het toneel voor intense debatten en toespraken, sterk getekend door de geopolitieke context. Sindsdien evolueren de beurzen en de olieprijzen op het ritme van de hoop dat de rust tussen de VS en Iran weerkeert. Teheran heeft een plan voorgesteld voor de heropening van de Straat van Hormuz, dat meteen werd verworpen door president Trump. De gesprekken tussen bemiddelaars gaan niettemin door en blijkbaar werd inmiddels het officiële antwoord van de VS via Qatarese bemiddelaars aan Iran bezorgd. Voor de markten staat er veel op het spel: het conflict verstoort de energiehandel, creëert onzekerheid voor de importlanden en duwt de prijzen omhoog.

Europa en de VS tegenover inflatiecijfers

In deze context zijn de cijfers die woensdag werden gepubliceerd bijzonder belangrijk. België kreeg aan het begin van de week hiervan trouwens al een voorsmaakje: onze consumptieprijsindex (CPI) is sterk gestegen van 3,97% in augustus naar 4,69% in september. Buiten energieproducten is er een stijging maar die is logischerwijs duidelijk minder uitgesproken. Aan Europese zijde lijkt België deze vaststelling gemeen te hebben met alle landen van de Unie.  De voornaamste lidstaten (Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje) kennen een hoger dan verwachte inflatie, zowel op maand- als jaarbasis. In de VS lijkt de situatie beter onder controle. De Amerikaanse inflatiecijfers blijven weliswaar hoog, maar bleken beter dan verwacht. De CPI is uiteindelijk stabiel gebleven op 3% op jaarbasis en de maandelijkse stijging (0,2%) was lager dan verwacht. Op kwartaalbasis is de inflatie zelfs gedaald.

Centrale banken in evenwicht

De geringere energieafhankelijkheid van de Verenigde Staten verklaart deels dit verschil. Niettemin blijven de inflatieniveaus aan weerskanten van de Atlantische Oceaan hoog. In combinatie met de aanhoudende spanningen op de olieprijzen bemoeilijken deze cijfers de taak van de centrale banken. Deze voeren een renteverhogingsbeleid om de inflatie te bestrijden, maar het effect van de energiekosten op de productieprijzen remt het desinflatieproces af. Op middellange termijn kan deze situatie de bewegingsruimte van de Federal Reserve (Fed) en de Europese Centrale Bank (ECB) verkleinen om hun monetair beleid te versoepelen. Ondanks een bescheiden maar positieve groei in Europa en een dynamische Amerikaanse economie (geïllustreerd door een beter dan verwacht banenrapport en hoger dan verwachte bbp-ramingen) wegen de blijvend hoge rentetarieven op de financiering van de bedrijven (alsook op de schuld van de landen) en, indirect, op hun resultaten. Sterk groeiende bedrijven, waarvan de waardering afhangt van toekomstige winsten, staan bijzonder blootgesteld. Daarnaast zouden beleggers, in een omgeving met hoge rentetarieven, tijdelijk de voorkeur kunnen geven aan defensieve activa die aantrekkelijke rendementen bieden.

Gericht naar de toekomst

De impact van deze publicaties wordt best wat gerelativeerd. De recente bedrijfsprestaties en structurele tendensen (zoals AI) blijven de economie ondersteunen. De centrale banken nemen een gematigde houding aan (de Fed beschikt daarbij over een kleine extra marge) en vermijden dus overhaaste beslissingen. Net als de centrale bankiers volgen wij met aandacht de volgende cijfers.

Een geleidelijke normalisatie van de inflatie, zoals deze maand waargenomen in de VS, blijft mogelijk. Daarnaast zouden diplomatieke vorderingen in het Midden-Oosten en een stabilisering van de oliestromen de druk op de energieprijzen kunnen verlichten en zo ook de last die op de centrale banken weegt. Een dergelijk scenario zou een katalysator zijn voor de markten en beleggers, die op zoek zijn naar duidelijkheid.