Fed kiest voor geloofwaardigheid

Waarom verhoogt de Fed de rente?

De Amerikaanse inflatie blijft al vijf jaar boven de doelstelling van 2%. In augustus stegen de kernprijzen, zonder voeding en energie, met 0,3% tegenover juli. Dit is meer dan de verwachte 0,2%. Tegelijk duwen hogere olieprijzen de totale inflatie opnieuw omhoog (3,4% in augustus, maar allicht nog hoger in september). Ook de economie bleef veerkrachtig: in augustus kwamen er 162.000 banen bij en bleef de werkloosheid op 4,1%. Met een arbeidsmarkt die weinig tekenen van verzwakking vertoont, kan de Fed optreden zonder onmiddellijk een recessie uit te lokken. De renteverhoging is daarom vooral een preventieve maatregel: voorkomen dat tijdelijke prijsdruk zich vastzet in lonen, dienstenprijzen en inflatieverwachtingen.

Van inflatiebestrijding naar versoepeling en terug

Na de inflatieschok van 2021-2022 verhoogde de Fed de rente zeer snel tot 5,25%-5,50%. Toen de prijsdruk afnam, volgden in de tweede jaarhelft van 2024 drie renteverlagingen (in totaal -1%). Van januari tot september 2025 pauzeerde de Fed even om te zien wat de inflatoire effecten van Trumps tarievenbeleid zouden zijn. Maar eind 2025 werd in 3 stappen verder versoepeld tot 3,50 - 3,75% om de afkoelende arbeidsmarkt te ondersteunen. De verhoging van september markeert dus geen volledig nieuwe cyclus, maar een correctie op eerdere versoepeling: de Fed erkent dat de overwinning op de inflatie nog niet definitief is. De Fed-bestuurders laten uitschijnen dat ze voor eind dit jaar wellicht nog een keer de rente zullen optrekken. Ze verwachten volgend jaar geen aanpassing van de rente en telkens één renteverlaging in 2028 en 2029.

Politieke druk en onafhankelijkheid

De beslissing heeft ook een uitgesproken politieke dimensie. President Donald Trump pleit publiek voor de laagste financieringskosten ter wereld. Omdat hoge rente ook hypotheken, bedrijfsleningen en de rentelast op de Amerikaanse staatsschuld duurder maakt. Fed-voorzitter Kevin Warsh, sinds mei in functie en mede gekozen door Trump, moet nu bewijzen dat hij zich niet laat leiden door het Witte Huis. Dat is cruciaal: wanneer beleggers twijfelen aan de onafhankelijkheid van de centrale bank, eisen zij een hogere risicopremie op langlopende staatsobligaties. Politieke druk voor lagere korte rentes kan dan paradoxaal genoeg de lange rente verhogen.

Effect op financiële markten

Voor obligaties betekent de verhoging vooral op korte looptijden hogere rendementen en lagere koersen. De rente op 2 jaar op Amerikaanse staatspapier was in de voorafgaande week al met 24 basispunten gestegen, waardoor een groot deel van het nieuws ingeprijsd was. De reactie van de rente op 10 jaar, die de jongste weken was opgelopen tot 5%, hangt mede af van de boodschap van de Fed: een geloofwaardige inflatiebestrijding kan de lange rente stabiliseren, terwijl vrees voor meer verhogingen of oplopende begrotingstekorten ze verder kan opdrijven.

Aandelen ondervinden tegenwind via hogere financieringskosten en lagere verdisconteerde waarde van toekomstige cashflows, evenals beleggers die arbitreren naar vastrentende beleggingen, nu de rentevergoeding aantrekkelijker wordt. De S&P500 verloor bijna 1% net na de rentebeslissing, vooral door de strenge (havikachtige) speech van Warsh. Vooral technologie, vastgoed en andere rentegevoelige sectoren kunnen hierdoor wat verkoopdruk ondervinden. Banken zouden kunnen profiteren van hogere rentemarges, maar alleen zolang de economie en kredietkwaliteit standhouden. En de markt lijkt daar toch wat over te twijfelen, getuige de koersdaling van Amerikaanse banken gisteren.

Een hogere Amerikaanse rente ondersteunt doorgaans de dollar, terwijl goud aanvankelijk kan verzwakken door de hogere reële rente. 
Kortom de Fed verhoogt de rente niet omdat de economie in crisis verkeert, maar juist omdat groei en werkgelegenheid voldoende sterk blijven om hardnekkige inflatie aan te pakken. De financiële markten zullen nu minder naar deze ene stap kijken dan naar het vervolg: blijft het bij een tweetal renteverhogingen, of is dit het begin van een nieuwe verkrappingscyclus? Het antwoord hangt af van de komende inflatie-, loon- en arbeidsmarktgegevens … én van de mate waarin de Fed haar onafhankelijkheid geloofwaardig weet te bewaren.